Japon Yeninin Reel Değeri 53 Yılın En Düşük Seviyesine Geriledi
Japon yeninin reel efektif döviz kuru, 1973’ten bu yana en düşük seviyeye geriledi. Ekonomik zayıflık ve düşük faizler etkili oldu.
Japonya’nın uzun süredir devam eden ekonomik zayıflığı, yenin satın alma gücünü ciddi şekilde azalttı. Uluslararası Ödemeler Bankası’nın (BIS) verilerine göre, yenin reel efektif döviz kuru ocak ayında 67,73 seviyesine düşerek, 1973’te dalgalı kura geçişten bu yana en düşük seviyeyi gördü. Bu rakam, 1995 yılındaki zirve olan 193,95’in yaklaşık üçte birine denk geliyor.
Yen, dolar ve euro gibi önemli para birimlerinin yanı sıra yuan ve baht karşısında da değer kaybı yaşadı. Uzun süreli ekonomik durgunluk, düşük büyüme potansiyeli ve düşük enflasyon ile faiz oranları, bu değer kaybında etkili faktörler arasında yer aldı. Japonya Merkez Bankası (BOJ), fiyatlar ve ücretlerdeki artışla birlikte para politikasını normalleştirmeye çalışıyor ve şu anda politika faizi %0,75 ile son 30 yılın zirvesinde bulunuyor.
Mizuho Research & Technologies tarafından yapılan bir değerlendirmeye göre, %0,25’lik bir faiz artışı, hanehalkı borç yükünü yıllık 18.000 yen (116 dolar) artırırken, şirketlerin faaliyet karını ortalama %0,9 oranında düşürüyor. Sermayesi 10 milyon yenin altında olan küçük işletmelerde bu kaybın %5,1’e kadar çıkabileceği belirtiliyor.
Piyasalarda, BOJ’un faiz oranını %1,5 ile %1,75 aralığına yükseltmesi bekleniyor. UBS SuMi Trust Wealth Management’tan Daiju Aoki, zayıf yene rağmen şirketlerin Japonya’ya yatırım yapma konusunda temkinli davrandığını, bunun da büyüme potansiyeli ile ilgili endişelerden kaynaklandığını ifade etti.
BOJ Mart Ayında Faiz Artırabilir
Japonya Merkez Bankası’nın (BOJ) Yönetim Kurulu eski üyesi Makoto Sakurai, yenin ABD-Japonya zirvesi öncesinde yeniden değer kaybetmesi durumunda BOJ’un mart ayında faiz artırma ihtimalinin bulunduğunu belirtti. Sakurai, ABD’nin geçen ay yenin değerini desteklemek amacıyla uyguladığı kur kontrollerinin, Washington’un dolar karşısında daha güçlü bir yen talep ettiğini gösterdiğini vurguladı. “Kur müdahaleleri yalnızca geçici bir etki yaratır. Zayıf yene karşı en etkili çözüm, BOJ’un faiz artırmasıdır” dedi.
Başbakan Sanae Takaichi’nin 18-19 Mart tarihlerinde düzenlenecek BOJ toplantısı sırasında ABD Başkanı Donald Trump ile görüşmesi bekleniyor. Sakurai, yenin yeni bir düşüş yaşamasının ithalat maliyetlerini artırarak enflasyonu yükselteceğini ve hükümetin yakıt sübvansiyonlarının baskısını azaltacağını ifade etti. Ayrıca, güçlü ücret artışı beklentilerinin mart ayında faiz artışını destekleyebileceğini de sözlerine ekledi.
2016-2021 yılları arasında BOJ yönetim kurulu üyeliği yapan Sakurai, bankanın 2026 ve 2027 yıllarında ikişer kez faiz artırarak politika faizini %0,75’ten %1,75’e çıkarması gerektiğini öngördü. Daha hızlı bir faiz artışının küçük firmaların iflaslarını artırarak Japonya’nın bankacılık sistemine zarar verebileceği uyarısında bulundu.
