Donut Lab DL2 bataryası NMC değil: Testler ne söylüyor?
Donut Lab DL2 bataryası üzerinde yapılan yüksek sıcaklık ve çivi testleri, hücrenin NMC kimyasına sahip olmadığı yönündeki iddiaları güçlendiriyor.
Donut Lab’ın DL2 bataryasının nikel-manganez-kobalt (NMC) kimyasına sahip olduğu yönündeki değerlendirmeler, yüksek sıcaklık testlerinin sonuçlarıyla yeniden tartışmaya açıldı. Mevcut bulgular, Donut Lab DL2 bataryasının NMC olmadığını gösteriyor.
NMC hücrelerinde sıvı elektrolit, yaklaşık 100 derece Celsius sıcaklıkta bozunmaya başlayarak gaz ve yüksek iç basınç oluşturabiliyor. Bu süreç, kese tipi hücrenin balon gibi şişmesine; basıncın daha da yükselmesi hâlinde ise duman veya yangına yol açabiliyor.
Karşılaştırmada kullanılan NMC hücresi, 100 derece Celsius’taki su banyosunda kısa süreli bir deneye tabi tutuldu. Hücrenin üzerine yerleştirilen ağır beton blok, içeride oluşan basınç nedeniyle yerinden oynadı ve deney sona erdi. Buna karşılık Donut Lab DL2 bataryası aynı sıcaklıkta dört saat boyunca test edildi. DL2’nin vakumlu kesesinde kayıp görülse de hücre, NMC örneğindeki gibi şişmedi; duman veya yangın da meydana gelmedi.
Bu iki testin aynı sıcaklıkta gerçekleştirilmesine rağmen farklı sonuçlar vermesi, DL2’nin NMC olmadığı görüşünü destekleyen temel unsurlardan biri olarak değerlendiriliyor. DL2 daha sonra oda sıcaklığında onlarca çevrimden geçirildi ve bu süreçte yangın ya da benzeri bir tehlike gözlenmedi.
Bağımsız testler ve diğer hücreler
Donut Lab’ın DL1, DL2 ve DL3 adlı üç bataryası, Finlandiya’daki VTT tarafından yüksek sıcaklık koşullarında birlikte test edildi. DL3 ayrıca daha önce hızlı şarj denemeleri sırasında yüksek sıcaklığa maruz bırakıldı. Şirketin başka hücreler üzerinde gerçekleştirdiği çivi testlerinde de yangın, patlama, duman veya belirgin bir sıcaklık artışı raporlanmadı.
NMC hücreleri çivi testlerinde genellikle hızlı ve şiddetli bir ısınma eğilimi gösterebildiğinden, bu sonuçlar test edilen hücrelerin NMC olmadığı yönündeki değerlendirmeleri güçlendiriyor. Donut Lab, bazı hücrelerin iki kutuplu yapıda olduğunu ve katı hâl teknolojisi kullandığını savunuyor.
DL2’nin erken dönem bir ürün olduğu ve bu nedenle NMC olabileceği yönündeki yorumlar da eleştiriliyor. Yüksek sıcaklığa maruz kalan sıvı elektrolitli bir hücrede bozunma ve ekzotermik ısı üretimi beklenirken, DL2 testlerinde böyle bir ısı artışına dair belirti görülmediği aktarılıyor. Bu nedenle yalnızca hücrenin dış görünümüne veya gerilim eğrilerine bakılarak NMC sonucuna varılamayacağı belirtiliyor.
“Benzersiz parmak izi” ve gerilim eğrisindeki belirli “tümseklerin” NMC kimyasına özgü olduğu yönündeki teoriler de aynı gerekçeyle sorgulanıyor. Katkı maddeleri ve hücre tasarımındaki farklılıkların gerilim uç noktalarını değiştirebileceği, dolayısıyla tek bir eğrinin kimyayı kesin biçimde kanıtlamayacağı ifade ediliyor. Donut Lab hücrelerinin eğrileri NMC profilleriyle birebir örtüşmediği için, bu verilerin tek başına kesin kanıt sayılamayacağı savunuluyor.
Bilimsel doğrulama ihtiyacı
Donut Lab DL2 bataryası hakkındaki tartışmanın önemli bir bölümünün YouTube videoları, haber içerikleri ve bağımsız yorumlar üzerinden yürütüldüğü görülüyor. Ancak çevrim içi video kanalları veya rakip şirket çalışanlarının değerlendirmeleri, hakemli bilimsel araştırmaların yerini tutmuyor.
Bilimsel çalışmalarda farklı görüşlerin incelenmesi, yöntemlerin denetlenmesi ve sonuçların bağımsız uzmanlarca değerlendirilmesi gerekiyor. Bu nedenle tek bir kaynağın iddialarını “bilim insanları böyle söylüyor” ifadesiyle aktarmak, yeterli doğrulama yapılmadan kesin hüküm oluşturma riski taşıyor. DL1, DL2 ve DL3 için mevcut test sonuçları, bu hücrelerin NMC olmadığı yönünde giderek daha fazla veri ortaya koyuyor.
Güvenlik uyarısı: Lityum bataryalar yüksek sıcaklığa veya fiziksel hasara maruz kaldığında yangın çıkarabilir, patlayabilir ya da zehirli gaz ve duman yayabilir. Batarya güvenliği testleri yalnızca uygun donanıma sahip profesyonel laboratuvarlarda yapılmalıdır.
