Vekil Güçlerin Dönemi Kapanıyor; Vekil Devletler Dönemi Başlıyor
Vekil güçlerin tasfiyesiyle birlikte, Ortadoğu’da vekil devletler dönemi başlıyor. ABD’nin stratejileri ve gelişmeler detaylı bir şekilde incelendi.
Trump yönetimi, Hamas’ı Türkiye’deki AK Parti hükümeti, Hizbullah’ı İsrail, PYD-YPG’yi ise Suriye’deki HTŞ yönetimi aracılığıyla etkisiz hale getiriyor.
ABD’nin Ortadoğu stratejisi hızla ilerliyor. Bölgedeki etnik ve dini temelli silahlı gruplar, yani “vekil güçler”, birer birer ortadan kaldırılıyor.
Taliban ve HTŞ, bu süreçte “şanslı” sayılabilir. Bir dönem uluslararası alanda “terörist” olarak tanımlanan Taliban, Afganistan’da, HTŞ ise Suriye’de artık “devletin sahibi” durumuna geldi.
Ancak Hamas, Hizbullah, Yemen’deki Husiler ve PKK’nın Suriye kolu PYD-YPG gibi diğer “vekil güçler” için tehlike çanları çalmaya başladı. Trump yönetimi, bu grupları tasfiye etmek için harekete geçti. ABD’nin Suriye özel temsilcisi Barrack’ın açıklamaları da bu durumu pekiştiriyor:
“Suriye, 2025 sonlarında IŞİD’i Yenmek İçin Küresel Koalisyon’a katılan, Batı’ya yönelme ve terörle mücadelede ABD ile iş birliği sinyali veren, tanınmış bir merkezi hükümete sahiptir. Bugün durum temelden değişmiştir. Son gelişmeler, ABD’nin ayrı bir SDG rolünü uzatmak yerine bu geçişi aktif olarak kolaylaştırdığını göstermektedir…”
Bu bağlamda, Birleşik Arap Emirlikleri’ne yönelik Suudi Arabistan’ın hamlelerini de unutmamak gerekir. BAE’nin Sudan, Somali ve Yemen’deki “paralı askerleri” de Suudi Arabistan tarafından etkisiz hale getirilmektedir.
Sırada Kim Var?
Suriye’nin ardından hangi grubun hedef olacağı ise oldukça belirgin; Irak ordusu çatısı altında görünse de, Tahran’a bağlı olan Haşd-i Şabi güçleri en büyük hedef olarak öne çıkıyor.
Irak’taki Kürt lider Barzani’nin son dönemde ABD tarafından Suriye’de öne çıkarılması, bu açıdan dikkate değer bir gelişme. ABD, vekil güçleri tasfiye ederken “Amerikan askerinin ayağı toprağa değmeyecek” ilkesine bağlı kalıyor. Bu bağlamda, Haşd-i Şabi’nin de peşmerge aracılığıyla saf dışı bırakılması muhtemel görünüyor.
Son Hedef İran Olacak
Vekil güçlerin ortadan kalkmasının ardından, Ortadoğu’da İsrail ve ABD’nin gözünde hedef İran olacak. Trump, İran’a karşı Avrupa ülkelerini de yanına çekmek için yeni stratejiler geliştiriyor. Fransa Cumhurbaşkanı Macron’un, Trump’a yönelik mesajında “Suriye konusunda tamamen hemfikiriz. İran konusunda harika şeyler başarabiliriz.” ifadesi dikkat çekiyor.
Türkiye Dikkatli Olmalı
Türkiye’de kamuoyu, Suriye’de PKK’nın uzantısının etkisiz hale getirilmesinden memnun. Ancak, orta ve uzun vadede Şam’ın kontrolündeki HTŞ’nin nasıl bir yol izleyeceği önemli bir soru işareti. HTŞ’nin, Ankara-Washington ilişkilerinde bir gerilim durumunda Türkiye’ye karşı kullanılabilecek bir “silah” haline dönüşebileceği unutulmamalı.
Artık ABD açısından “vekil güçler”, silahlı etnik ve dini gruplar olmaktan çıkıp, doğrudan “devletlerin kendisi” haline geliyor. Türkiye’nin dikkat etmesi gereken en önemli nokta ise, kendisinin de ABD için bir “vekil güce” dönüşmemesi gerektiğidir.
