İran Savaşının Küresel Şirketlere Maliyeti 25 Milyar Doları Aştı
İran savaşı, dünya genelindeki şirketlere 25 milyar dolarlık ek maliyet yükledi. Sektörler, fiyat artışları ve üretim kesintileri ile karşı karşıya.
Reuters tarafından gerçekleştirilen bir finansal analiz, İran savaşı nedeniyle artan petrol fiyatları ve bozulan tedarik zincirinin, dünya genelindeki şirketlere şu ana kadar 25 milyar dolarlık ek maliyet getirdiğini ortaya koydu. Pandemi ve Rusya’nın Ukrayna’yı işgali gibi küresel krizlerin ardından gelen bu savaş, iş dünyasının 2026 yılına dair beklentilerini ciddi şekilde etkiledi. ABD, Avrupa ve Asya borsalarında işlem gören 279 büyük şirket, savaşın yarattığı mali kayıpları azaltmak için fiyat artışları, üretim kesintileri, temettü ödemelerini askıya alma ve işçi çıkarma gibi önlemler almaya başladı.
Havacılık sektörü, savaşın en büyük etkisini hisseden alan oldu. Jet yakıtı fiyatlarının neredeyse iki katına çıkması, havayolu şirketlerine 15 milyar dolarlık ek maliyet yükledi. Bu rakam, otomotiv ve tüketici ürünleri sektörlerinin toplam zararını üç katına çıkardı.
Savaşın yol açtığı maliyet artışları, yalnızca endüstriyel üretimi değil, aynı zamanda hanehalkı harcamalarını ve tüketim alışkanlıklarını da olumsuz etkiledi. Bu durum, büyük şirketlerin ardı ardına agresif kâr uyarıları yapmasına neden oldu. Örneğin, Toyota, savaşın operasyonel süreçlerine etkisi nedeniyle 4,3 milyar dolarlık zarar uyarısında bulundu. Whirlpool, yıllık kâr tahminini yarı yarıya düşürdüğünü ve temettü ödemelerini askıya aldığını açıkladı. CEO Marc Bitzer, “Bu düşüş, küresel finansal kriz dönemine benziyor, tüketiciler yeni ürün almak yerine mevcut ürünlerini tamir ettiriyor” dedi. P&G, vergi sonrası kârında 1 milyar dolarlık bir darbe beklediğini duyurdu. McDonald’s ise artan yakıt fiyatlarının düşük gelirli tüketici talebini olumsuz etkilediğini belirterek uzun vadeli maliyet enflasyonu konusunda uyarıda bulundu.
İran’ın Hürmüz Boğazı’nı bloke etmesi sonucunda gübre, helyum, alüminyum ve polietilen gibi kritik ham maddelerin tedariki ciddi şekilde aksadı. Endişe duyan şirketlerin çoğunun, enerji maliyetlerinin zaten yüksek olduğu İngiltere ve Avrupa’da bulunması dikkat çekiyor. Alman lastik üreticisi Continental, artan petrol fiyatları nedeniyle ikinci çeyrekten itibaren en az 100 milyon euro (117 milyon dolar) ek maliyetle karşılaşacaklarını açıkladı. Newell Brands ise petrolün varil fiyatındaki her 5 dolarlık artışın kendilerine 5 milyon dolar ek maliyet yüklediğini bildirdi.
Şirket kârları ilk çeyrekte güçlü kalmış olsa da, analistler, koruma anlaşmalarının sona ermesiyle birlikte asıl mali darbenin ikinci çeyreğin sonu ve yılın ikinci yarısında bilanço verilerine yansıyacağını öngörüyor. Goldman Sachs ve UBS analistleri, tüketiciye yönelik sektörlerde (otomotiv, telekomünikasyon, ev ürünleri) önümüzdeki 12 ay için kâr marjı tahminlerini yüzde 5’in üzerinde aşağı yönlü revize etmeye başladı.
