Küresel Piyasalar Savaşın Etkisiyle Dalgalanıyor
Küresel piyasalar, Orta Doğu’daki gerilim ve enflasyon endişeleriyle dalgalanıyor. Petrol fiyatları yükselirken, yatırımcılar tedirgin.
Küresel piyasalarda, Orta Doğu’daki gerginlik ve ABD ile İran arasındaki askeri çatışmaların devam etmesi, yatırımcıların risk iştahını olumsuz etkiliyor. Japonya’da piyasaların kapalı olması nedeniyle işlem hacmi de düşük kalıyor. Bu durum, dünya genelinde enflasyonun yeniden artabileceği endişelerini artırıyor.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran’a yönelik son saldırılarının detaylarını paylaşarak, askeri kıyı gözetleme ve hava savunma tesisleri ile deniz kuvvetlerine ait depolama alanlarının hedef alındığını bildirdi. İran ise bu saldırıları, ABD’nin Darhovin Nükleer Enerji Santrali’ni hedef almasıyla ilişkilendirerek, durumu ‘tehlikeli bir girişim’ olarak nitelendirdi.
Hürmüz Boğazı’nın savaşın etkisi altında kalması ve ticaret yollarına yönelik olası müdahale riskleri, petrol fiyatlarının artmasına sebep oldu. Boğazda petrol taşıyan tankerlerin hedef alındığına dair haberler, küresel enerji arzı üzerindeki endişeleri artırarak fiyatlardaki yükselişi destekliyor. Çatışmaların daha da tırmanabileceği düşüncesi, piyasalardaki risk unsurlarından biri olarak öne çıkıyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın, bu hafta içinde İran ile ateşkes sağlanamazsa gerilimin artabileceği uyarısı, jeopolitik risklerin artabileceğine dair kaygıları pekiştiriyor. Bu gelişmelerle birlikte Hürmüz Boğazı’ndan tanker geçişlerindeki azalma dikkat çekerken, Brent petrolün varil fiyatı 88,9 dolara çıkarak, 12 Haziran’dan bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.
Petrol fiyatlarındaki artış, enflasyon korkularını da tetikleyerek, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) para politikaları üzerindeki beklentileri etkiliyor. Piyasalarda, Fed’in eylül ayında faiz oranını 25 baz puan artıracağına dair tahminler yüzde 70 oranında fiyatlanırken, önümüzdeki 12 ay içinde iki faiz artışı yapabileceği öngörülüyor.
Jeopolitik gelişmelerin yanı sıra, Fed yetkililerinin açıklamaları da dikkatle izleniyor. Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, yüksek seyreden enflasyonun ciddi bir endişe kaynağı olduğunu belirtti. Hammack, “Para politikası hedeflerimiz arasında bir çatışma yok. Enflasyon çok yüksek. İş gücü piyasası, benim için maksimum istihdam seviyesine oldukça yakın bir noktada,” şeklinde değerlendirmelerde bulundu.
Analistler, bu hafta ABD’de açıklanacak olan sektörel Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerinin, iş gücü piyasası ve tüketici talebi hakkında önemli bilgiler sunacağını ifade ediyor. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,55 seviyesinde bulunurken, dolar endeksi yüzde 0,1 azalışla 100,7’de seyrediyor. Orta Doğu’daki gelişmelerin etkisiyle altının ons fiyatı da haftaya düşüşle başladı ve yüzde 0,2 değer kaybıyla 4 bin 10 dolarda işlem görüyor.
ABD’de endeks vadeli kontratlar ise güne karışık bir seyirle başladı. Avrupa’da ise vadeli işlem piyasalarında endeks kontratları karışık bir görünüm sergiliyor. Bugün, İngiltere’de Başbakan Andy Burnham’ın ilk konuşmasını yapması bekleniyor. Burnham’ın konuşmasında ülke ekonomisine dair vereceği mesajlar dikkatle izlenecek.
Bu hafta Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) para politikası kararları ve ECB Başkanı Christine Lagarde’ın açıklamaları da yatırımcılar tarafından takip edilecek. ECB’nin bu toplantıda faizleri sabit tutması beklenirken, eylül toplantısında faiz artışı yapması öngörülüyor.
Asya piyasalarında ise işlem hacmi düşük kalmaya devam ediyor. Çin ve Hong Kong borsalarında alıcılı bir seyir gözlemlenirken, Güney Kore’de teknoloji hisselerinde düşüşler yaşanıyor. SK Hynix hisseleri yüzde 2,3, Samsung Electronics hisseleri yüzde 4, LG Electronics hisseleri yüzde 4,9 ve Hanmi Semicon hisseleri yüzde 8,7 değer kaybetti.
Çin’de kredi faiz oranları sabit bırakıldı. Ulusal Bankalar Arası Fon Merkezi, 1 yıllık kredi faiz oranını yüzde 3, 5 yıllık kredi faiz oranını ise yüzde 3,5 seviyesinde sabit tuttu. Bu gelişmelerle birlikte, kapanışa yakın Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 2,8 düşerken, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,2 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 2,2 yükseldi.
Yurt içinde ise gözler piyasa katılımcıları anketi sonuçlarına çevrildi. Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, cuma günü yüzde 1,90 değer kaybederek 13.981,05 puandan kapandı. Dolar/TL ise cuma gününü 47,1580’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında 47,1750 seviyesinden işlem görüyor. Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Türkiye’nin kredi notunu ‘BB-‘ olarak teyit ederken, görünümünü ‘durağan’ olarak korudu.
Bugün yurt içinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) piyasa katılımcıları anketi, uluslararası yatırım pozisyonu ve yurt dışı ÜFE verileri ile Almanya’da ÜFE ve ABD’de öncü endeks verileri takip edilecek.
