Askeri Harcamalar İklim Hedeflerini Tehdit Ediyor

Son dönemde artan jeopolitik gerilimler, iklim değişikliği ile mücadeleyi olumsuz etkiliyor. Özellikle ABD’nin Venezuela’ya düzenlediği askeri operasyonlar ve Grönland’ı ilhak etme yönündeki açıklamaları, bu gerilimlerin bir parçası olarak öne çıkıyor. Donald Trump, NATO ülkelerinin savunma harcamalarını artırmaları gerektiğini vurgularken, askeri faaliyetlerin büyük ölçüde fosil yakıtlara dayalı olduğu ve bu durumun küresel emisyonların önemli bir kısmını oluşturduğu göz ardı ediliyor. Uzmanlar, savaşların iklim üzerindeki etkilerinin sınır tanımadığını ve tüm dünyayı etkilediğini belirtiyor.

Küresel ölçekteki jeopolitik belirsizlikler, iklim değişikliği ile mücadele çabalarını tehdit ediyor. 3 Ocak’ta Venezuela’ya askeri bir operasyon düzenleyen ABD Başkanı Trump, bu ülkenin petrol rezervlerini kontrol etme isteğini açıkça ifade etti. Grönland’ı ilhak etme fikrini de sıkça gündeme getiren Trump, NATO ülkelerinin gayri safi yurt içi hasılalarının yüzde beşini savunma bütçelerine ayırmalarını talep ediyor. Ancak, bu artışın askeri faaliyetlerin emisyonlarını artıracağı aşikâr.

Savaşların ve askeri faaliyetlerin iklim üzerindeki etkileri genellikle göz ardı ediliyor. Küresel askeri emisyonlar, şeffaf bir şekilde raporlanmıyor. Ancak araştırmalar, orduların küresel sera gazı emisyonlarının yaklaşık %5.5’inden sorumlu olduğunu ortaya koyuyor. Savaşın Sera Gazı Muhasebesi Girişimi (IGGAW) Başyazarı Lennard de Klerk, askeri emisyonları karbon muhasebesinde bir kör nokta olarak tanımlıyor. IGGAW, Ukrayna Savaşı üzerine yaptığı çalışmalarda, çatışmanın yol açtığı emisyonları sayısal olarak ortaya koymayı başardı. Savaşın ilk üç yılında ortaya çıkan emisyonların 237 milyon ton karbondioksit eşdeğerine ulaştığı hesaplanıyor. Bu miktar, İspanya’nın bir yıllık toplam emisyonlarına yakın bir rakam.

Askeri emisyonlar iki ana kategoride değerlendiriliyor. Birincisi, çatışma kaynaklı emisyonlar; bu, silahlı çatışmaların doğrudan yarattığı emisyonları kapsıyor. İkincisi ise askeri emisyonlar; bu, orduların kendi faaliyetlerinden ve askeri sanayiden kaynaklanan emisyonları içeriyor. Askeri emisyonların gizliliği ve veri paylaşımındaki isteksizlik, bu konuda ciddi bir bilgi eksikliği yaratıyor. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi kapsamında askeri emisyonlara tanınan muafiyetler de durumu daha karmaşık hale getiriyor.

Ukrayna’daki savaşın iklim üzerindeki etkileri, yalnızca o bölgeyle sınırlı kalmıyor. Çatışmalardan kaynaklanan emisyonlar, tüm dünyayı etkileyen bir sorun haline geliyor. Savaşın iklim üzerindeki etkileri, sınır tanımadığını gösteriyor. Ayrıca, Gazze’deki savaşın da benzer emisyon etkileri yaratacağı öngörülüyor. Gazze’deki çatışmanın asimetrik yapısı ve yüksek teknoloji kullanımı, emisyonların kaynağını farklılaştırıyor. Ancak yeniden inşa sürecinin emisyonları, Ukrayna’daki savaşla kıyaslandığında daha yüksek olacağı tahmin ediliyor.

NATO ülkelerinin askeri harcamalarının artışı, iklim hedefleriyle çelişiyor. Mevcut askeri emisyonların ne kadar arttığını belirlemek için daha fazla veri gerekmekte. Askeri harcamaların, 2050 yılına kadar net sıfır emisyona ulaşma hedefiyle uyumlu bir şekilde nasıl yönetileceği, henüz yeterince tartışılmıyor. Bu durum, iklim politikaları ile askeri harcamaların ayrı birer başlık olarak ele alınmasından kaynaklanıyor. Askeri teknolojilerde karbon yoğunluğunu azaltmaya yönelik bazı pilot projeler mevcut olsa da, bunlar sorunun ölçeğiyle karşılaştırıldığında yetersiz kalıyor.

Sonuç olarak, askeri harcamaların iklim hedefleri üzerindeki etkisi, hem çevresel hem de stratejik açıdan dikkatle ele alınması gereken bir konu olarak öne çıkıyor. Alternatif enerji kaynaklarına geçiş, askeri açıdan da operasyonel avantajlar sağlayabilir. Bu bağlamda, askeri harcamaların iklim hedefleriyle uyumlu hale getirilmesi, gelecekteki sürdürülebilirlik açısından kritik bir öneme sahip.