Türkiye’nin Dış Ticaret Dengesi 2025’te Olumsuz Seyrediyor
Türkiye’nin 2025 dış ticaret dengesi, ihracat ve ithalat arasındaki dengesizliğin arttığını gösteriyor.
YENER KARADENİZ/İSTANBUL
Türkiye’nin 2025 yılı itibarıyla en fazla ihracat gerçekleştirdiği 20 ülkenin son beş yıllık verileri, küresel ve bölgesel dinamiklerin dış ticaret üzerindeki etkilerini açıkça gözler önüne seriyor. 2021-2025 dönemini kapsayan verilere göre, ihracat hacmi ve ülke sıralamalarında önemli değişiklikler yaşandı. 2025 yılında 19,8 milyar dolarlık ihracatla Almanya, Türkiye’nin en büyük pazarı olmaya devam etti. Almanya’nın ardından Birleşik Krallık, ABD, İtalya ve Fransa gelerek, Avrupa Birliği ülkeleri ve geleneksel Batı pazarlarının Türkiye ihracatındaki hakimiyetini sürdürdüğünü gösterdi. Ancak son beş yılda dikkat çeken asıl hareketlilik, Orta Doğu ve Doğu Avrupa ülkelerinde yaşandı. Orta Doğu’ya yapılan ihracat, 2025’te yüzde 6,4 artarak 31 milyar dolara ulaştı. Ülke grupları bazında en yüksek artış ise yüzde 12,3 ile Uzak Doğu ülkelerine gerçekleşti ve bu bölgeye yapılan ihracat 4 milyar dolar seviyesine çıktı. Uzak Doğu’yu yüzde 11,5 artışla diğer Avrupa ülkeleri ve yüzde 8,1 artışla Afrika ülkeleri takip etti.
Son beş yılda ihracatını en fazla artıran ülke ise Suudi Arabistan oldu. 2021 yılında yalnızca 189 milyon dolar seviyesinde olan ihracat, 2025’te 3,1 milyar doları aştı. Bu artış, sadece rakamsal bir büyüme değil, aynı zamanda siyasi ve diplomatik ilişkilerdeki normalleşmenin ticarete yansıması olarak değerlendiriliyor. Bu süreçte Suudi Arabistan’a 371 milyon dolar değerinde hububat ve yağlı tohumlar, 299 milyon dolar değerinde halı ve 283 milyon dolar değerinde kimya ürünleri ihraç edildi.
Benzer bir yükseliş Birleşik Arap Emirlikleri için de söz konusu oldu. 2021 yılında 3,2 milyar dolar olan ihracat, 2025’te 6,8 milyar dolara çıktı. Bu ülkeye yapılan en büyük ihracat ise 2 milyar 862 milyon dolar ile mücevherat sektöründen geldi. Bunu 1 milyar 273 milyon dolar ile kimya ve 321 milyon dolar ile elektronik sektörü izledi. Körfez ülkeleriyle artan ekonomik iş birlikleri, yatırım olanakları ve lojistik avantajlar, bu yükselişi destekleyen unsurlar arasında yer aldı.
Avrupa ülkelerinde ise daha dengeli ve sınırlı bir büyüme gözlemlendi. Avrupa Birliği’ne yapılan ihracat, 2025’te yüzde 8,1 artarak 105 milyar dolara ulaştı. Ancak, 2023 yılında 9,4 milyar dolara kadar yükselen ihracat, 2025’te 5,9 milyar dolara gerileyerek Rusya’nın en fazla gerileyen ülke olmasına neden oldu.
Mısır, 2021 yılında 4 milyar doların üzerinde olan ihracat seviyesini 2025’te yeniden yakalayamadı. Bölgesel rekabet, maliyet baskıları ve iç ekonomik dengesizlikler, ihracatın sınırlı kalmasında etkili oldu. Yunanistan ise beş yıllık süreçte dalgalı bir seyir izledi; 2025’te bir toparlanma yaşansa da 2021 seviyesinin altında kaldı. Veriler, Türkiye’nin ihracatında Avrupa’nın ana pazar konumunu koruduğunu ancak büyümenin büyük bir kısmının Orta Doğu ve yakın coğrafyadan geldiğini gösteriyor. Siyasi ilişkilerdeki iyileşmenin ihracata doğrudan yansıdığı Suudi Arabistan ve BAE örneklerinde açıkça görülürken, jeopolitik risklerin ticareti nasıl olumsuz etkileyebileceği ise Rusya örneğinde ortaya çıkıyor. 2025 itibarıyla Türkiye için pazar çeşitliliğinin öneminin bir kez daha vurgulandığı bu tablo, dış politikanın ihracat performansı üzerindeki belirleyici rolünü de gözler önüne seriyor.
Türkiye’nin 2025 yılında en fazla ihracat yaptığı 20 ülke ile olan dış ticaret dengesi, son beş yılda belirgin bir ayrışma gösteriyor. 2021-2025 (11 ay) dönemine ait verilere göre, bazı ülkelerle dış ticaret dengesi Türkiye lehine gelişirken, bazı pazarlarda açık giderek derinleşti. Özellikle Rusya ve Almanya ile olan ticarette kronik açık dikkat çekiyor. Irak ve Birleşik Krallık ise Türkiye’nin fazla verdiği başlıca pazarlar arasında yer aldı. 5 yıllık süreçte Türkiye’nin en fazla dış ticaret açığı verdiği ülke açık ara Rusya oldu. 2022 yılında 49,7 milyar dolara kadar çıkan açık, 2023 ve 2024’te sınırlı bir gerileme gösterse de 2025’in 11 ayında 32,9 milyar dolar seviyesinde kaldı. Enerji ithalatının etkisiyle Rusya, Türkiye’nin dış ticaret dengesini en fazla bozan ülke konumunu korudu. Almanya ile ticarette de olumsuz bir tablo söz konusu. 2021 yılında 2,5 milyar dolar olan açık, 2023’te 7,6 milyar dolara kadar yükseldi ve 2025’in 11 ayında açık 6,2 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Almanya, Rusya’nın ardından en fazla açık verilen ikinci ülke oldu. Türkiye’nin dış ticaret fazlası verdiği ülkeler arasında Irak ilk sırada yer aldı. 2021-2025 döneminde her yıl 8-11 milyar dolar bandında fazla verilen Irak’ta, 2025’in 11 ayında denge 9 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Irak, Türkiye lehine sürekli fazla verilen en büyük pazar olmayı sürdürdü. Birleşik Krallık da Türkiye lehine ticaretin güçlü olduğu ülkeler arasında yer aldı. 5 yıllık süreçte denge sürekli fazla verirken, 2025’in 11 ayında 8 milyar dolara yaklaşan bir fazla kaydedildi. ABD ile ticarette ise dikkat çekici bir kırılma yaşandı. 2021 ve 2022’de fazla verilen ABD pazarında denge, 2023’ten itibaren açığa döndü ve 2025’in 11 ayında açık 2,2 milyar dolara ulaştı. Benzer bir durum İtalya ve Fransa için de geçerli oldu. İtalya’da 2021’de denge sınırlı fazla verirken, 2024’te açık 5,6 milyar dolara kadar çıktı; 2025’te ise açık 1,3 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Bu dönemde Ukrayna ile ticaret dengesi Türkiye lehine döndü. 2021’de 1,9 milyar dolar açık verilen Ukrayna’da, 2024’ten itibaren fazla verilmeye başlandı ve 2025’in 11 ayında fazla 860 milyon dolar oldu. Belçika da benzer şekilde 2021’de açık verirken, 2025’te 710 milyon dolar fazla verilen ülkeler arasına girdi. Romanya, Hollanda, Bulgaristan, Yunanistan ve Slovenya, Türkiye’nin düzenli fazla verdiği ülkeler olarak öne çıktı. Özellikle Yunanistan ile ticaret dengesi her yıl Türkiye lehine güçlenerek 2025’te 2,2 milyar dolara ulaştı.
