Suriye İkili Taşımacılığa Açılırsa İhracat Yüzde 50 Artabilir
Suriye’de ikili taşımaların başlaması, Türkiye’nin ihracatını yüzde 50 artırabilir. Lojistik sektörü, aktarmalı sistemin büyümeyi kısıtladığını vurguluyor.
AYSEL YÜCEL
Türkiye ile Suriye arasındaki ikili taşımaların henüz başlamamış olması, lojistik ve ihracat alanında hayal kırıklığına yol açtı. Suriye’deki siyasi normalleşmenin hız kazanmasıyla birlikte ticaret ve yatırım iştahı artarken, sektör temsilcileri mevcut aktarmalı sistemin büyümeyi engellediğini belirtiyor. Taşımacılar ve ihracatçılar, doğrudan geçişlerin sağlanması durumunda Türkiye’nin bu pazardaki payının hızla artabileceğini ifade ediyor.
Son yıllarda Suriye’deki siyasi istikrarın artmasıyla Türk araçlarının bu ülkeye yaptığı sefer sayısının 2025 yılı itibarıyla yaklaşık yüzde 50 artarak 270 bine ulaşması bekleniyor. Ancak Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre, Ocak 2026’da Türkiye’den Suriye’ye yapılan ihracat yıllık bazda yüzde 7 artarken, Türk plakalı araçlarla gerçekleştirilen sefer sayısı yüzde 7 düşüşle 19,6 bine geriledi. Uzmanlar, bu durumun uzun süredir uygulanan sıra dışı taşıma modelinden kaynaklandığını vurguluyor.
Sınır Geçişlerindeki Sorunlar Giderilmeli
Devlet kontrolünün zayıfladığı dönemlerde, ihracat işlemleri Cilvegözü Sınır Kapısı yakınlarındaki tampon bölgede Suriyeli araçlara yük aktarımı ile gerçekleştiriliyor. Türk nakliyeciler burada peşin ödeme alıyor, bu nedenle yük sınırı geçtiğinde işlem resmi olarak ihracat kaydı oluyor. Ancak bu sistem, hem maliyetleri artırmakta hem de kapasiteyi kısıtlamaktadır. Rejim değişikliğinin ardından ihracatın hızlanması beklenirken, aktarmalı geçişlerin büyümeyi engellediği ifade ediliyor. Diplomatik temaslar ve deneme seferlerine rağmen henüz ikili taşımaların başlaması için somut bir adım atılmadı.
DEİK Lojistik İş Konseyi Başkanı Fatih Şener, Suriye’nin yeniden inşa sürecinden Türkiye’nin daha fazla pay alabilmesi için sınır geçişlerindeki sorunların hızla çözülmesi gerektiğini belirtti. Şener, ikili taşımaların devreye girmesiyle Türk firmalarının sahadaki etkinliğinin belirgin bir şekilde artacağını kaydetti.
Uluslararası Nakliyeciler Derneği (UND) de benzer bir görüşü paylaşıyor. UND, ikili ve transit taşımaların önünü açacak, aktarmasız ve öngörülebilir bir modele geçilmesi halinde ticaret hacminin yüzde 50 ile 75 arasında artabileceğini öngörüyor.
Sınırda Bekleme Güvenlik Kaygılarını Artırıyor
Sektör temsilcileri, geçiş ücretleri, belge uygulamaları ve konvoy sistemindeki gecikmelerin taşımacıları zorladığını dile getiriyor. Humus hattındaki uzun beklemeler güvenlik kaygılarını artırırken, sınır kapılarında 7/24 çalışacak dijital sıra sistemi, hızlı X-Ray altyapısı ve ÖTV’siz yakıt uygulaması gibi konular acil çözülmesi gereken başlıklar arasında yer alıyor.
DEİK: Suriye’de Ticaret Yeniden Hızlandı
DEİK/Türkiye-Suriye İş Konseyi Başkanı Mahsum Altunkaya, Suriye’deki altyapı, üretim ve yeniden inşa faaliyetlerinin belirgin bir şekilde hızlandığını belirterek, siyasi normalleşme ve yaptırımların gevşetilmesinin iki ülke arasındaki ticarette yeni bir dönemi başlattığını ifade etti.
Altunkaya, 2025 yılında Türkiye’nin Suriye’ye ihracatının yüzde 69,6 artışla 2,5 milyar doların üzerine çıktığını hatırlatarak, 2026’nın ilk aylarında da bu artışın sürdüğünü vurguladı. TİM verilerine göre, Ocak ayında ihracatın yıllık bazda yüzde 7 arttığını aktaran Altunkaya, bu artışın kalıcı hale gelmesi için sahadaki güvenlik ortamının belirleyici olacağını kaydetti.
Gıda, kimya, elektrik-elektronik ve mobilya sektörlerinin yanı sıra makine, tekstil ve metal sanayilerinde de güçlü bir ivme oluştuğunu ifade eden Altunkaya, “Bu tablo Suriye’de yeniden yapılanmanın hızlandığını net bir şekilde gösteriyor” dedi. Türk yatırımcıların önümüzdeki dönemde sanayi yatırımlarıyla Suriye’ye yönelmesinin muhtemel olduğunu belirten Altunkaya, güvenlik risklerinin tamamen ortadan kalkmasıyla birlikte ticaretin yatırım boyutuna taşınacağını ifade etti. Gümrük kapılarının yeniden açılmasının sahada hareketlilik yarattığını da vurguladı.
Türk Şirketleri Yatırım İçin Suriye’ye Yöneliyor
Türk şirketleri, sahadaki normalleşmeyle birlikte Suriye pazarına dönmeye hazırlanıyor. Kuzey Star Tersanesi, Tartus Limanı’nda 190 milyon dolarlık tersane yatırımı planlarken, Eksim Holding tarım projelerini büyütüyor. Enerji alanında Cengiz ve Kalyon grupları doğal gaz ve güneş santralleri üzerinde çalışıyor. TAV, Cengiz İnşaat ve Kalyon İnşaat, Şam Havalimanı’nın yenilenmesine yönelik projelerde yer alırken, lojistik alanında Hareket Taşımacılık ve Eyüp Lojistik de bu pazara yönelik çalışmalarını hızlandırdı.
