Kirazlı Altın Madeni’nde Alamos Gold’un Devri Tartışmalı
Kirazlı Altın Madeni’nde Alamos Gold’un ruhsat devri, hukuksuzluk iddialarıyla gündemde. TÜMAD Madencilik’in durumu belirsiz.
Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği, Alamos Gold’un Kirazlı Altın Madeni sahasının ruhsatlarını TÜMAD Madencilik’e devretmesinin usulsüz olduğunu belirtti. Dernek, bu durumun hukuka aykırı olduğunu savunarak, “Bir şirket sahibi olmadığı ruhsatı nasıl satabilir?” sorusunu gündeme getirdi.
Çanakkale’deki Kirazlı Altın Madeni sahasında yaşanan gelişmeler üzerine yapılan açıklamada, TÜMAD’ın sahada çalışmalarına başlamasına karşı 21 Nisan’da bölge halkının protesto gösterisi düzenlediği ifade edildi. Alamos Gold ile TÜMAD arasındaki ruhsat devrinin geçersiz olduğunu vurgulayan dernek, konuyla ilgili şu ifadeleri kullandı: “Alamos Gold’un Kirazlı’nın ruhsatlarını devretmesi usulsüzdür. Eğer bir ruhsat, sahibi firma tarafından yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle iptal edilmişse, o ruhsat devlete döner ve devlet isterse yeni bir ihale açarak başka bir firmaya verebilir. Elinden ruhsatı alınmış bir firmanın o ruhsatı başkasına devretmesi mümkün değildir. Bu durumda ruhsat iptal edilmiştir ve firmanın üzerinde hiçbir hak kalmamıştır.”
Alamos Gold, ruhsatının uzatılmaması nedeniyle Türkiye Cumhuriyeti aleyhine tazminat davası açtığını iddia etti. Dernek, bu davanın Alamos’un ruhsatlarının elinden alındığını kanıtladığını belirtti. Ayrıca, Alamos Gold ile Nurol (TÜMAD) arasındaki satışın geçersiz olduğunu, bu işlemin Bakanlık onayına tabi olduğunu ve eğer onay verilmişse bunun da hukuka aykırı olduğunu ifade etti.
Açıklamanın devamında, Türk hükümetinin tahkim sürecinde bazı hukuki hatalar nedeniyle başarısız bir tutum sergilediği belirtildi. Bu durumun, davanın kaybedilmesini kaçınılmaz hale getirdiği ifade edildi. Davaya konu olan tazminat miktarının 1 milyar dolar olması, İngiliz avukatlık firmasının davayı satma olasılığının bile gündeme gelebileceği anlamına geldiği kaydedildi. Türk hükümetinin, davanın olumsuz sonuçlanacağını öngörerek Alamos’a ruhsatı Nurol’a satması yönünde bir öneride bulunduğu, böylece 470 milyon dolara satışın gerçekleştiği ifade edildi. Alamos’un bu süreçte kaybı olmadığı, alacağı tazminatın da bu meblağa yakın olacağı belirtildi.
Dernek, Alamos’a “Bu davadan vazgeçerseniz, ruhsatları satmanıza izin veririz” şeklinde bir teklif yapıldığını ve Alamos’un bu teklifi kabul ettiğini öne sürdü. Bu durumun Türkiye Cumhuriyeti mevzuatına göre hukuksuz olduğu vurgulandı. TÜMAD’ın faaliyetlerine başlayabilmesi için gerekli olan ruhsatların yeniden düzenlenmesi, çevresel izinlerin alınması ve yerel yönetimlerden gerekli belgelerin temin edilmesi gerektiği ifade edildi. Ancak, MAPEG’in işletme ruhsatı ile ilgili sorulara ticari sır yanıtı verdiği, ÇED sürecinin başlatılmadığı ve Alamos için alınan kararın TÜMAD için de geçerli olduğuna dair bir yazı verilmediği belirtildi.
Alamos Gold, 2019 yılında Kirazlı’dan ayrılmak zorunda kalmıştı. O dönemde, yaşam savunucularının çadırlı nöbetleri ve kitlesel eylemleri etkili olmuştu. Şimdi TÜMAD, benzer bir muhalefetle karşılaşabilir. Ayrıca, MAPEG’in yeni maden alanları ihalesi ile birlikte ülke genelinde birçok yeni maden açılmakta, bu durumun ekosistem üzerinde ciddi tehditler oluşturduğu ifade edilmektedir.
