Avrupa’nın Doğal Gaz Depolarındaki Doluluk Oranı Alarm Veriyor
Avrupa’nın doğal gaz depolarındaki doluluk oranı, son beş yılın en düşük seviyesine geriledi. Enerji krizi derinleşiyor.
Avrupa Birliği’nin doğal gaz depolarındaki doluluk oranı, 17 Ağustos itibarıyla %60,8 seviyesine gerileyerek son yıllardaki en düşük seviyeyi kaydetti. Gas Infrastructure Europe verilerine göre, 2022’de doluluk oranı %75,6, 2023’te %90, 2024’te %89 ve geçen yıl %73,6 olarak ölçülmüştü. Ancak bu yıl, doluluk oranı %60,8 olarak belirlendi.
Bu durum, Avrupa’nın doğal gaz depolarının ağustos ortasındaki doluluk seviyesinin son beş yılın en düşük düzeyine ulaştığını gösteriyor. AB, Rusya-Ukrayna Savaşı sonrası yaşanan enerji krizine karşı, doğal gaz depolarının 1 Kasım’a kadar %90 oranında doldurulmasını zorunlu hale getirmişti. Geçen yıl, depolama kurallarında yapılan değişiklikle, üye ülkelere hedefte esneklik sağlanmış ve %90’lık hedefin 1 Ekim ile 1 Aralık arasında gerçekleştirilmesine izin verilmişti. Ayrıca bazı koşullar altında depoların %80 seviyesinde doldurulmasına da müsaade edilmişti.
Artan LNG İhtiyacı
Avrupa Birliği Enerji Düzenleyicileri İşbirliği Ajansı (ACER), temmuz ayında yayımladığı değerlendirmede, AB depolarının 1 Kasım’a kadar %90 doluluk oranına ulaşabilmesi için sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ithalatının 2025 seviyelerine göre yaklaşık %13 artırılması gerektiğini bildirdi. ACER, LNG ithalatının 2025 seviyelerinde kalması durumunda, AB’nin bu yıl depolarını %80 seviyesine kadar doldurmasının mümkün olabileceğini belirtti. Ayrıca, Orta Doğu’daki çatışmaların gaz fiyatlarını yükselttiği ve bu durumun depolama tesislerine gaz enjeksiyonunun ekonomik cazibesini azalttığı ifade edildi.
Spot Piyasalarda Rekabet Artıyor
Hürmüz Boğazı, özellikle Katar’ın LNG ihracatı açısından kritik bir deniz yolu konumunda. ABD/İsrail-İran Savaşı sırasında boğazdaki gemi trafiğindeki aksaklıklar, Katar LNG’sinin küresel piyasalara sevkiyatını etkilerken, Avrupa’nın spot LNG piyasasındaki rekabet koşullarını da değiştirdi. ACER, Avrupa ile Asya arasındaki rekabetin ve Orta Doğu’daki gelişmelerin Avrupa gaz fiyatları üzerinde etkili olduğunu vurguladı. Kurumun nisan ayında yayımladığı değerlendirmede, Avrupa’nın depolarını %80 seviyesine ulaştırabilmesi için mevcut LNG ithalat hızının aylık yaklaşık 11 milyar metreküp seviyesinde korunmasının yeterli olabileceği, %90 seviyesine ulaşılması için ise ilave arz kaynaklarına ihtiyaç duyulabileceği ifade edildi.
Gaz Fiyatlarında Yüksek Artış
Depolama seviyeleri ve LNG arzına ilişkin gelişmeler, Avrupa gaz fiyatlarını da etkiliyor. Dutch TTF’de eylül vadeli doğal gaz kontratı 17 Ağustos’ta megavatsaat başına 62,11 avro seviyesinde işlem gördü. Bu fiyat, geçen yılın aynı dönemindeki 30,54 avro seviyesine göre %103 daha yüksek. Böylece Avrupa’nın gösterge doğal gaz fiyatı yıllık bazda iki katından fazla artmış durumda.
Ek LNG Kargolarına İhtiyaç Var
Rystad Energy Gaz ve LNG Piyasaları Kıdemli Analisti Ole Dramdal, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, AB’nin doğal gaz depolarının 1 Kasım itibarıyla baz senaryolarına göre %75 olacağını öngördüklerini belirtti. Avrupa’nın depolama seviyesini %80’e ulaştırmak için %75’lik baz senaryoya kıyasla yaklaşık 5,2 milyar metreküp ilave gaza ihtiyaç olacağını kaydeden Dramhal, bu miktarın 174 bin metreküp kapasiteli gemilerle yaklaşık 50 LNG kargosuna eşdeğer olduğunu ifade etti. %90’a ulaşmak için ise talebin baz senaryoyla büyük ölçüde paralel seyretmesi halinde yaklaşık 15,6 milyar metreküp ilave gaz veya kabaca 150 ek LNG kargosu gerekeceğini söyledi. Dramhal, Hürmüz Boğazı çevresindeki kesintiler ve Asyalı alıcıların rekabetinin Avrupa’nın depolarını yeniden doldurma kabiliyetini olumsuz etkilediğini belirtti. Yüksek prim ödeyen alıcıların LNG için rekabet etmeye devam ettiğini, ancak bu pazarlarda yakıt değişiminin önemli ölçüde gerçekleştiğini vurguladı. Ayrıca Hindistan, Bangladeş ve Tayvan gibi ülkelerin de alımlarını sürdürdüğünü ifade ederek, bu durumun deniz yoluyla taşınan esnek LNG arzının kullanılabilir miktarını azalttığını belirtti. Bu gelişmeler, LNG ile Avrupa hubları arasındaki fiyat farklarını etkilerken, vadeli fiyat eğrisinin daha belirgin bir backwardation göstermesine katkıda bulunuyor. Bu da gazın depolara enjekte edilmesinin ekonomik cazibesini azaltarak Avrupa’nın depolarını yeniden doldurma sürecini daha da zorlaştırıyor.
