Trump’ın İran’a Yönelik Tehditleri: Petrol Fiyatları 70 Doları Aştı
Trump’ın İran’a yönelik sert uyarıları petrol fiyatlarını yükseltti. Brent petrol 70 doların üzerine çıkarak beş ayın zirvesine ulaştı.
ABD Başkanı Donald Trump, Orta Doğu’ya Abraham Lincoln uçak gemisi taarruz grubunu göndermesi ve İran’a yönelik sert uyarılarıyla petrol piyasalarında gerilimi artırdı. Trump, Tahran’a “anlaşma için zamanın daraldığını” belirtirken, olası bir askeri müdahalenin arz kesintisine yol açabileceği endişesi piyasalarda hakim oldu.
Reuters’a konuşan kaynaklar, Trump yönetiminin İran’daki güvenlik güçleri ve üst düzey isimlere yönelik hedefli saldırı seçeneklerini değerlendirdiğini aktardı. İki ABD’li kaynağa göre amaç, rejim karşıtı protestoları canlandıracak koşulları oluşturmak. Bu durum, enerji piyasalarının dikkatle izlediği bir gelişme olarak öne çıkıyor.
Bu gelişmelerin etkisiyle Brent petrol, Perşembe günü yüzde 4’lük bir artışla varil başına 70 doların üzerine çıktı. Küresel gösterge petrol, hafta genelinde yaklaşık yüzde 8 prim yaparak beş ayın zirvesi olan 71,89 dolara ulaştı; gün içinde ise 70,90 dolar civarında işlem gördü.
Olası bir askeri müdahale, İran ve daha geniş Körfez bölgesinden petrol akışını sekteye uğratabilir. Bu bölge, küresel ham petrol arzı açısından kritik bir öneme sahip.
USS Abraham Lincoln’ün bu hafta Orta Doğu sularına ulaşması, Trump’ın ifadesiyle “güzel bir armada”nın parçası. Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda gemilerin “gerekirse hız ve şiddet kullanacağını” ifade etti. Ancak bu gücün nasıl kullanılacağına dair belirsizlik devam ediyor.
Emirates NBD Araştırma Direktörü Edward Bell, petrol piyasalarında “akut bir olay” yaşanabileceğine dair kaygıların arttığını belirtti. Olay olmasa bile ABD’nin bölgedeki askeri varlığının piyasada kalıcı bir tedirginlik yarattığını vurguladı.
ABD’nin doğrudan harekete geçmesi durumunda piyasalar, fiziksel petrol akışının etkilenip etkilenmeyeceğine odaklanacak. Bell’e göre jeopolitik şoklar, petrol piyasasında genellikle kısa ömürlü oluyor; eğer yüklemeler etkilenmezse fiyat etkisi hızla sönümlenebilir.
Geçen yıl yaşanan kısa süreli İran-İsrail gerilimi ve ABD’nin İran’a yönelik hava saldırıları, küresel arz fazlası beklentileri nedeniyle sınırlı fiyat tepkisi yaratmıştı. Ancak bu kez İran tankerlerine el konulabileceği endişeleri ve Kazakistan’daki arz aksaklıkları, “bol petrol” varsayımını zayıflatıyor.
Saxo Bank Emtia Stratejisi Başkanı Ole Hansen, “Bu kez ralli gerçekten somutlaştı. ABD savaş gemileri geri dönerse bile fiyatlarda sadece 2-3 dolarlık bir geri çekilme görebiliriz. Bir ay önce 60 doların altını konuşuyorduk, şimdi 70 doların üzerindeyiz” dedi.
ABD dolarındaki sert değer kaybı da petrol fiyatlarını yukarı itiyor. Zayıf dolar, diğer para birimlerine sahip yatırımcılar için petrolü daha ucuz hale getirerek talebi destekliyor.
