Pakistan 2025’te Dünyanın En Kirli Hava Sahibi Ülkesi Oldu

Yeni bir araştırmaya göre, Pakistan 2025 yılında dünyanın en kirli havasına sahip ülke olarak kaydedildi. PM2.5 olarak bilinen zararlı küçük parçacıkların yoğunluğu, Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) belirlediği güvenli seviyenin 13 katına kadar yükseldi.

İsviçre merkezli hava kalitesi izleme kuruluşu IQAir, yıllık raporunda, 2023 yılında 13 ülke ve bölgenin ortalama PM2.5 seviyelerinin DSÖ’nün önerdiği metreküp başına 5 mikrogramın altında kalmayı başardığını, 2024’te ise bu sayının 7’ye düştüğünü bildirdi.

Yapılan çalışma, izlenen 143 ülke ve bölgeden 130’unun DSÖ yönergelerine uymadığını ortaya koydu. Listenin başında yer alan Pakistan’ı, Bangladeş ve Tacikistan takip etti. İstatistiksel verilere göre 2024’te en kirli ülke olarak kaydedilen Çad, 2025’te dördüncü sırada yer aldı; ancak geçen yıl PM2.5 seviyelerindeki düşüşün veri eksikliklerinden kaynaklanmış olabileceği belirtiliyor.

Geçtiğimiz Mart ayında Amerika Birleşik Devletleri, bütçe kısıtlamalarını gerekçe göstererek, büyükelçilik ve konsolosluk binalarından toplanan hava kirliliği verilerini derleyen küresel bir izleme programını kapatmıştı. IQAir raporunun baş yazarı Christi Chester Schroeder, “Mart ayındaki veri kaybı, Çad’da PM2.5 seviyelerinde önemli bir düşüş olduğu izlenimini yarattı, ancak kesin bir bilgiye sahip değiliz” açıklamasında bulundu.

ABD’nin bu kararı, hava kirliliğine maruz kalan birçok ülke için önemli bir veri kaynağını ortadan kaldırdı. Bu durum, Burundi, Türkmenistan ve Togo gibi ülkelerin bilgi eksiklikleri nedeniyle 2025 raporundan çıkarılmasına yol açtı.

Hindistan’ın Loni şehri, 2025 yılı itibarıyla ortalama 112,5 mikrogram PM2.5 seviyesiyle dünyanın en kirli şehri olurken, onu Çin’in Sincan bölgesindeki Hotan şehri 109,6 mikrogram ile takip etti. Dünyanın en kirli 25 şehrinin tamamı Hindistan, Pakistan ve Çin’de yer alıyor.

2025 yılında dünya genelindeki şehirlerin yalnızca %14’ü DSÖ standartlarını karşılayabilirken, bu oran bir önceki yıl %17 olarak kaydedilmişti. Kanada’daki orman yangınları, ABD genelinde ve Avrupa’ya kadar uzanan bölgelerde PM2.5 seviyelerini artırdı.

2025 yılında standartları karşılayan ülkeler arasında Avustralya, İzlanda, Estonya ve Panama yer aldı. Laos, Kamboçya ve Endonezya, daha yağışlı ve rüzgarlı La Niña hava koşulları sayesinde, bir önceki yıla göre PM2.5 seviyelerinde önemli düşüşler bildirdi. Moğolistan’da ise ortalama PM2.5 konsantrasyonu %31 azalarak metreküp başına 17,8 mikrograma düştü.

IQAir’in raporuna göre, 2025 yılında toplam 75 ülke bir önceki yıla göre daha düşük PM2.5 seviyeleri bildirirken, 54 ülkede ortalama konsantrasyonlarda artış kaydedildi.