SPK’dan Yatırım Fonlarına Yönelik Kapsamlı Düzenleme Taslağı
Sermaye Piyasası Kurulu, yatırım fonlarına yönelik yeni düzenlemeleri içeren taslağı sektöre sundu. Değişiklikler 2026’ya kadar değerlendirilecek.
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), yatırım fonlarıyla ilgili önemli bir düzenleme taslağını sektöre sunarak kapsamlı bir güncelleme sürecini başlattı. Taslak, Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği (TSPB) üyeleri tarafından değerlendirilecek ve sektör temsilcilerinin görüşleri en geç 26 Şubat 2026 tarihine kadar alınacak.
Taslak metin, serbest fonlar, para piyasası işlemleri ve repo piyasasına yönelik yeni kurallar içermekte. Öne çıkan düzenlemeler arasında yatırım sınırlamaları, portföy yöneticisi kriterleri ve kamuyu aydınlatma yükümlülüklerinde önemli değişiklikler yer alıyor.
Özellikle serbest şemsiye fonlara bağlı olarak ihraç edilecek fon sayısında bir sınırlama getirildi. Buna göre, bir portföy yönetim şirketinin kurucusu olduğu serbest şemsiye fon altında bulunacak fon sayısı, o şirketteki portföy yöneticisi sayısına bağlı olarak belirlenecek.
Serbest fonlar için farklılaşma şartları da getiriliyor. Özel fonlar hariç, aynı şemsiye fon altında yer alan serbest fonların strateji, varlık türü veya ücret yapısı açısından belirgin bir şekilde ayrışması gerekecek. Benzer yatırım stratejileri ise farklılaşma kriteri olarak kabul edilmeyecek.
Ayrıca, yönetilen portföy büyüklüğünün büyük bir kısmı serbest fonlardan oluşan portföy yönetim şirketleri için çıkarılmış sermayenin belirli bir oranda nakit artırımı zorunlu hale getirilecek.
Serbest fon yatırımlarında yoğunlaşma ve grup riskine yönelik sınırlamalar da dikkat çekiyor. Fon varlıklarının, yöneticinin yönetim hakimiyetine sahip olduğu ihraççılar ya da aynı gruba ait sermaye piyasası araçlarında belirlenen eşikleri aşması engellenecek. Ayrıca, tek ihraççı bazında üst limitler de tanımlanacak.
Repo ve para piyasası işlemlerinde merkezi takas uygulaması ön plana çıkıyor. Borsada gerçekleştirilen repo, ters repo ve taahhütlü işlemlerin, Takasbank nezdinde merkezi karşı taraf kapsamında takasa tabi tutulması zorunlu olacak. Bu yükümlülük, yurtiçi organize para piyasası işlemlerini de kapsayacak.
Borsa dışı repo işlemleri için standart çerçeve sözleşme, bildirim ve teminat saklama şartları getirilecek. İşlemlerin Takasbank’a raporlanması ve teminatların kurum nezdinde tutulması gerekecek.
Para piyasası fonları için yeni portföy kriterleri de belirlendi. Borsa İstanbul Pay Senedi Repo Pazarı’nda yapılan ters repo işlemleri, fon toplam değerinin yüzde 25’i ile sınırlandırılacak. Ayrıca, teminat yapısında çeşitlendirme zorunluluğu ve portföylerin en az yüzde 10’unun devlet iç borçlanma senetlerinde değerlendirilmesi şartı öngörülüyor.
Gayrimenkul ve girişim sermayesi yatırım fonları için de lock-up düzenlemesi taslağa eklendi. Bu fonlara devir yoluyla giren halka açık şirket paylarının, belirlenen süreler boyunca borsada satışına izin verilmeyecek.
Kamuyu aydınlatma yükümlülüklerinde de sıkılaşma öngörülüyor. TEFAS’ta işlem gören serbest fonların portföy dağılım raporlarının aylık yerine iki haftada bir açıklanması bekleniyor. Büyük pay sahiplerinin, Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) tarafından Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP) üzerinden ilan edilmesi de düzenlemeler arasında yer alıyor.
Taslakta ayrıca her bir fon için en az iki portföy yöneticisi atanması zorunlu hale getirilirken, unvanında “Yabancı” ibaresi bulunmayan fonların yabancı ülke veya bölge isimlerini kullanmasına sınırlama getiriliyor. Sektör temsilcilerinin özellikle yatırım limitleri ve uyum sürelerine ilişkin teknik görüşlerinin düzenlemenin nihai şeklinde belirleyici olması bekleniyor.
