SIPRI Raporu: Türkiye’nin Askeri Harcamaları 30 Milyar Doları Aştı
SIPRI raporuna göre Türkiye, 2025’te askeri harcamalarını 30 milyar dolara çıkararak dünya genelinde 18. sırada yer aldı.
Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI) tarafından yayımlanan verilere göre, Türkiye, 2025 yılında dünya genelinde askeri harcamalarını en fazla artıran 18. ülke oldu. Ülkenin askeri harcamaları, 30 milyar dolara ulaşarak, 2024 yılına göre %7,2, 2016 yılına göre ise %94’lük bir artış gösterdi.
2025 yılı itibarıyla Avrupa ve Ortadoğu’da devam eden çatışmaların etkisiyle, küresel askeri harcamaların artış göstermesi bekleniyor. SIPRI’nin verilerine göre, hükümetler bir yıl içerisinde gemi, uçak, füze ve diğer askeri malzemelere toplamda 2,9 trilyon dolar harcama yaptı. Bu rakam, tarihteki en yüksek askeri harcama düzeyi olarak kaydedildi.
SIPRI Askeri Harcamalar ve Silah Üretimi Programı’ndan araştırmacı Xiao Liang, bu artışın, süregelen savaşlar ve jeopolitik belirsizliklere karşı ülkelerin verdiği tepkileri yansıttığını belirtti. 2025 yılında Ukrayna ve Gazze’deki çatışmaların yanı sıra Sudan’daki savaş gibi krizler, küresel istikrarsızlığı daha da derinleştirdi.
Liang, mevcut krizlerin devam etmesi ve birçok ülkenin uzun vadeli harcama planlarının belirlenmiş olması nedeniyle, bu eğilimin 2026 ve sonrasında da süreceğini ifade etti.
Türkiye’nin askeri harcamaları, Irak, Somali ve Suriye’deki askeri varlığının yanı sıra yerli savunma sanayisine yapılan yatırımlarla da artış gösterdi. 2025 yılında Türkiye, toplam askeri harcamalarının %22’sini Türk savunma sanayisini desteklemeye yönelik özel fonlara aktardı.
Avrupa’da ise askeri harcamalarda belirgin bir artış gözlemleniyor. 2025 yılında kıtanın savunma harcamaları, %14’lük bir artışla 864 milyar dolara ulaştı. Rusya’nın 2022’de Ukrayna’yı işgali, Avrupalı ülkelerin güvenlik algısını köklü bir şekilde değiştirdi. Birçok Avrupa hükümeti, Rusya’nın potansiyel tehditlerine karşı ordularını güçlendirmek için savunma bütçelerini artırma kararı aldı.
Almanya, 2025 yılında Avrupa’da en fazla askeri harcama yapan ülke olarak öne çıktı. Almanya’nın savunma bütçesi, %24’lük bir artışla 114 milyar dolara yükseldi. Bu artış, ülkenin NATO’ya olan taahhütlerini yerine getirme çabalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Öte yandan, ABD askeri harcamalarında bir düşüş yaşandı ve 2025 yılında 954 milyar dolar harcandı. Bu durum, ABD Kongresi’nin Ukrayna’ya yönelik askeri yardım paketini onaylamamasıyla ilişkilendiriliyor. Ancak 2026 yılı için onaylanan yeni bütçenin, askeri harcamalarda önemli bir artışa işaret ettiği belirtiliyor.
Çin, askeri harcamalarda ABD’den sonra ikinci sırada yer almayı sürdürüyor. 2025 yılında askeri harcamaları %7,4 oranında artış gösterdi. Çin, silahlı kuvvetlerini modernize etme planlarına devam ederken, bölgesel gerilimler de bu artışta etkili oldu.
Hindistan ise 2025’te beşinci en büyük askeri harcamacı oldu ve savunma bütçesi, Çin ile yaşanan gerilimler nedeniyle %8,9 artış gösterdi. Liang, Hindistan ile Pakistan arasındaki çatışmanın da askeri harcamaları etkileyen önemli bir faktör olduğunu vurguladı.
Askeri harcamaların ekonomik maliyetleri, ülkelerin savunmaya yönlendirdiği kaynakları gözler önüne seriyor. 2025 yılında küresel GSYİH’nin yaklaşık %2,5’ine ulaşan askeri harcamalar, hükümetlerin sosyal hizmetler ve kalkınma yardımları gibi alanlarda kısıtlamalar yapma ihtimalini artırıyor.
