Döviz Satışları Düşerken Swap Girişleri Artıyor
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın döviz satışları azalırken, swap kanalıyla döviz girişleri hız kazandı.
ŞEBNEM TURHAN
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), son haftalarda gerçekleştirdiği döviz alımları ile birlikte, savaş döneminde yaptığı döviz satışlarını önemli ölçüde azaltmayı başardı. QNB ekonomistlerinin verilerine göre, 14 Ağustos ile sona eren haftada 3.3 milyar dolarlık döviz alımı gerçekleştiren TCMB’nin döviz satışları, savaşın başlangıcından bu yana 6.6 milyar dolara kadar düştü. Uzmanlar, swap kanalı aracılığıyla döviz girişlerinin de hızlandığını belirtmekte.
TCMB’nin toplam rezervleri, QNB ekonomistlerinin analizlerine göre, geçen hafta 5.1 milyar dolar artarak 183.5 milyar dolara ulaştı. Ancak, savaş öncesi rezervler 27 Şubat haftasında 210.3 milyar dolar seviyesindeydi ve mevcut rezervler, o dönemin yaklaşık 26.8 milyar dolar altında kalıyor. Savaş döneminde en düşük seviyeye inen toplam rezervler, 149.2 milyar dolara kadar gerilemişti. Geçen hafta içinde bankaların TCMB’de zorunlu karşılık ve teminat depo çerçevesinde tuttukları döviz miktarının 0.9 milyar dolar artması, brüt rezervleri olumlu yönde etkiledi. Ancak net rezervler, 4.2 milyar dolarlık artışla 67.1 milyar dolara yükseldi. Savaş öncesinde net uluslararası rezervler 91.8 milyar dolar seviyesindeydi ve şu anda savaş başlangıcına göre 24.7 milyar dolar daha az durumda.
Son üç haftada TCMB, kesintisiz döviz alımı gerçekleştirdi. 31 Temmuz’da 2.5 milyar dolar, 7 Ağustos’ta 5.4 milyar dolar ve geçen haftada 3.3 milyar dolar alım yapıldı. Bu alımların toplamı, 11.2 milyar dolara ulaştı. Savaşın başlangıcıyla birlikte mart ayında TCMB, yabancı çıkışlarını karşılamak amacıyla 44.3 milyar dolarlık döviz satışı yaptı. Nisan ayının ilk haftasında yapılan yaklaşık 5 milyar dolarlık satışla birlikte, savaşın ilk beş haftasındaki toplam satış miktarı 50 milyar dolara yaklaştı.
Nisan ayında ateşkesin gündeme gelmesiyle TCMB döviz alımlarına yeniden başladı. Nisan ayında 12.1 milyar dolarlık döviz alımı gerçekleştiren TCMB, mayıs ayında Hürmüz Boğazı’na yönelik endişeler nedeniyle tekrar döviz satışına yöneldi ve bu dönemde yaklaşık 6.2 milyar dolarlık satış yaptı. Haziran ayında ise 13.4 milyar dolarlık alım yapıldı. Temmuz ayında Hürmüz’ün açılması ve ateşkesin devam etmesiyle birlikte 9.7 milyar dolarlık döviz alımı gerçekleştirildi. Ağustos’un ilk iki haftasında ise döviz alımları 8.7 milyar dolara ulaştı.
TCMB’nin döviz satışları, savaşın başlamasından bu yana 6.6 milyar dolara kadar gerilemişken, swap kanalından döviz girişlerinin hızlandığı gözlemleniyor. Yerli ve yabancı analistlerin verdiği bilgilere göre, swap girişleri son günlerde artış gösterdi ancak bu girişlerin geçici olduğu belirtiliyor. Analizlere göre, yabancıların swap pozisyonu yaklaşık 40 milyar dolar seviyesinde bulunuyor. Bunun bir kısmının Türk bankalarının kendi pozisyonları olduğu ifade ediliyor. Ayrıca, devlet iç borçlanma senetlerinde yabancı yatırımlar 18 milyar dolar, hisse senetlerinde ise 40 milyar dolara yakın seviyelerde seyrediyor.
