Türk çeliğinde vergi riski: AB ithalatı kayda aldı
Türk çeliğinde vergi riski, AB’nin Türkiye ve Çin’den kaynaklı çelik hasır ithalatını kayda almasıyla büyüdü; geriye dönük vergi ihtimali gündemde.
Avrupa Birliği’nin Türk çelik sektörünü ilgilendiren yeni ticaret adımı 12 Eylül’de yürürlüğe girdi. Avrupa Komisyonu, Türkiye ve Çin menşeli kaynaklı çelik hasır ürünlerinin Birlik ülkelerine ithalatının kayıt altına alınmasına karar verdi.
Uygulama şu aşamada doğrudan bir anti-damping vergisi anlamına gelmiyor. Ancak soruşturmanın sonunda vergi uygulanması kararlaştırılır ve ilgili yasal şartlar oluşursa, kayıt tarihinden itibaren gerçekleştirilen ithalat için geriye dönük tahsilat yapılabilmesi mümkün olabilecek.
Kayıt işlemi dokuz ay sürecek. Bu süre boyunca AB üyesi ülkelerin gümrük idareleri, Türkiye ve Çin’den gelen ve soruşturma kapsamına giren ürünlerin ithalatını sistem üzerinden takip edecek.
Düzenleme; düz tellerin kesişim noktalarında kaynaklanmasıyla üretilen ızgara, ağ, kafes ve çit türü ürünleri kapsıyor. Kaplamalı ya da kaplamasız, galvanizli veya galvanizsiz ürünlerin yanı sıra rulo halinde sunulan çeşitler de kapsam dahilinde bulunuyor. Ürünler 7314 20 90, 7314 31 00 ve 7314 39 00 gümrük tarife kodlarıyla tanımlanıyor.
Soruşturma, Avrupa Kaynaklı Çelik Hasır Üreticileri Birliği’nin 20 Nisan’da yaptığı başvuru üzerine başlatıldı. Şikâyeti destekleyen üreticilerin, AB’deki toplam kaynaklı çelik hasır üretiminin dörtte birinden fazlasını temsil ettiği bildirildi.
Başvuruda, Türkiye’den yapılan ithalat için damping marjının yüzde 44 ile yüzde 51 arasında olduğu ileri sürüldü. Çin kaynaklı ürünler için öne sürülen oran ise yüzde 26 ila yüzde 73 aralığında. Dosyada Türkiye açısından zarar giderme seviyesinin yüzde 41 olduğu iddiası da yer alıyor.
Komisyon, söz konusu oranların kesinleşmiş vergi miktarları olmadığının altını çiziyor. Mevcut aşamada gelecekte uygulanabilecek yükümlülüğün tutarının belirlenemediği, şikâyette sunulan hesaplamaların ise yalnızca bilgilendirme amacı taşıdığı ifade ediliyor.
Türk çeliğinde vergi riski, özellikle soruşturma sürecinde yapılan sevkiyatlar bakımından önem taşıyor. Komisyonun anti-damping vergisi kararı alması ve gerekli koşulların sağlanması halinde, dokuz aylık kayıt dönemindeki ithalat için sonradan vergi tahsil edilmesi gündeme gelebilecek.
Bu ihtimal, henüz ek bir mali yük getirmeyen kayıt uygulamasına rağmen Türk ihracatçıların maliyet hesaplarını daha belirsiz hale getiriyor. AB’ye kaynaklı çelik hasır gönderen şirketlerin, uzun vadeli fiyat teklifleri ve teslimat sözleşmelerinde olası vergi etkisini dikkate alması gerekecek.
Avrupa Birliği, Türkiye’nin demir ve çelik ihracatında öne çıkan pazarlar arasında yer alıyor. Bu nedenle soruşturmanın kayıt aşamasına taşınması, yalnızca belirli bir ürün grubunu ilgilendirse de sektörde yakından izlenen yeni bir ticaret engeli olarak değerlendiriliyor.
Öte yandan karar, Türkiye’den yapılan tüm çelik ihracatını kapsamıyor; yalnızca tanımlanan kaynaklı çelik hasır ürünleri için geçerli. Sürecin belirleyici aşaması, Komisyonun damping ve AB üreticileri açısından zarar bulunup bulunmadığına ilişkin nihai değerlendirmesi olacak. Vergi kararı çıkması halinde, bugün başlayan kayıt dönemi ihracatçılar için somut bir maliyet kalemine dönüşebilecek.
