Tekstil Sektöründeki Kriz: Hammaddelerde Fiyat Artışı

İran savaşı ve enerji krizi, Türkiye tekstil sektöründe %60’a varan hammade fiyat artışlarına yol açtı. Sektörde alarm zilleri çalıyor.

İran’daki savaş ve küresel enerji krizinin etkileri, Türkiye’nin tekstil sektörünü ciddi şekilde sarsmaya başladı. Petrol bazlı hammaddelerde %60’a varan fiyat artışları gözlemlenirken, bu durum sektördeki maliyet baskısını artırarak üretim ve ihracatı tehdit ediyor. Sektör temsilcileri, mevcut koşulların sürdürülemez hale geldiğini vurgularken, çözüm olarak otomasyon sistemlerine ve ‘karanlık fabrika’ modeline geçiş önerilmektedir.

ABD, İsrail ve İran arasında tırmanan çatışmalar, enerji piyasalarının yanı sıra sanayi sektörlerini de etkilemeye başladı. Türkiye’nin önemli ihracat kalemlerinden biri olan tekstil sektöründe, özellikle petrol türevli hammaddelerde sert fiyat artışları yaşanıyor. Sektör temsilcileri, bu artışların bazı ürünlerde %60’a kadar ulaştığını belirtiyor.

Özellikle sünger hammaddesi, son 10 gün içinde %70 oranında bir artış gösterdi. 10 gün önce 1.200 Euro olan sünger hammaddesinin fiyatı, bugün 2.000 Euro’ya kadar yükseldi. Bu durum, savaşın doğrudan maliyetlere yansıdığını açıkça ortaya koyuyor. Toplantılarda, Avrupa’daki firmaların ‘mücbir sebep’ gerekçesiyle siparişleri askıya alma riskine de dikkat çekildi.

İTHİB Başkanı Ahmet Öksüz, sektörün zaten zor bir dönemden geçtiğini belirterek, savaşın etkisiyle maliyet baskısının arttığını ifade etti. Enflasyonun yüksek seyretmesi ve döviz kurunun sabit kalması, sektörün en kritik sorunları arasında yer alıyor. Hammadde fiyatlarındaki artış, navlun ve enerji maliyetleriyle birleşince sektörün ciddi şekilde sıkıştığı belirtiliyor.

Türkiye tekstil sektörü, Avrupa’daki üretimden daha fazla pay almayı hedefleyen bir dönüşüm sürecindeydi. Ancak mevcut gelişmeler, bu stratejiyi riske atıyor. Sektör temsilcileri, artan maliyetlerle küresel rekabet gücünün hızla zayıfladığını vurguluyor.

İTHİB Başkan Yardımcısı Ahmet Şişman, sektörün geleceğine ilişkin önemli mesajlar vererek, Türkiye’nin yıllık yaklaşık 12 milyar dolarlık ihracat yaptığını hatırlattı. Mevcut üretim modelinin sürdürülemez olduğunu vurgulayan Şişman, 7/24 çalışan otomasyon sistemleri ve insan gücüne daha az bağımlı üretim önerdi. ‘Karanlık fabrika’ konsepti ile dönüşüm için devlet desteği ve ortak üretim modellerine yönelmek gerektiğini ifade etti.

Tekstil sektörü, son 30 yılın en ağır krizlerinden birini yaşıyor. Son veriler, son 3 yılda yaklaşık 300 bin kişinin işini kaybettiğini ve 2025’in ilk yarısında 3 binden fazla firmanın kapandığını gösteriyor. Birçok şirket, üretimi durdurdu veya yurtdışına taşıdı. Bu durum, krizin geçici değil, yapısal olduğunu ortaya koyuyor.

Artan maliyetler, Türkiye’nin uluslararası pazarlardaki konumunu zayıflatıyor. Enerji ve işçilik maliyetlerinin yükselmesi, döviz kurunun rekabet avantajı sağlamaması ve rakip ülkelerin daha düşük maliyetle üretim yapabilmesi, ihracat kaybına ve pazar payının azalmasına yol açıyor. Ayrıca, sektördeki finansman krizi de büyümekte; yüzlerce firma konkordato ilan etti ve nakit akışı sıkıntıları yaygınlaştı.

Uzmanlar, mevcut krizin 2026 yılında da devam edeceğini öngörüyor. Savaşın uzaması halinde enerji maliyetlerinin yüksek kalacağı, hammadde fiyatlarının baskı yaratmaya devam edeceği ve ihracat performansının zayıflayacağı ifade ediliyor. Türkiye tekstil sektörü, yüksek enflasyon ve maliyet baskısı altında zorlanırken, İran savaşı bu süreci hızlandıran bir unsur haline geldi. Artan hammadde fiyatları ve daralan talep, sektörün dönüşüm ihtiyacını daha da acil hale getiriyor. Uzmanlara göre, yapısal reformlar ve teknolojik dönüşüm olmadan sektörün rekabet gücünü koruması giderek zorlaşacak.