Türkiye İmalat PMI Nisan’da 45,7 Seviyesine Düştü
Türkiye İmalat PMI, Nisan ayında 45,7 seviyesine gerileyerek imalat sektöründe önemli bir yavaşlama yaşandığını gösterdi.
İstanbul Sanayi Odası (İSO), Türkiye İmalat Satınalma Yöneticileri Endeksi’nin (PMI) Nisan ayı verilerini açıkladı. Eşik değer olan 50’nin üzerinde ölçülen rakamlar, sektördeki iyileşmeyi gösterirken, Nisan ayında PMI’nın 45,7’ye düşmesi, imalat sanayi faaliyetlerinde belirgin bir yavaşlama yaşandığını ortaya koydu. Mart ayında 47,9 olan PMI, bu düşüşle birlikte ikinci çeyreğe zayıf bir başlangıç yaptı.
İmalat sanayindeki daralma, Kovid-19 salgınından bu yana en yüksek hızda gerçekleşti ve bu durum, yavaşlama eğiliminin 25. aya ulaştığını gösteriyor. Anket katılımcılarının çoğunluğu, son dönemdeki düşüşün Orta Doğu’daki savaşla bağlantılı olduğunu ifade etti.
Yeni siparişler ve ihracat siparişlerindeki azalma, Mart ayına göre belirgin bir hız kazandı. Yeni siparişlerdeki yavaşlamanın arkasında, artan enflasyonist baskılar yer alıyor. Girdi maliyetleri, üst üste beşinci ayda artarak Ocak 2024’ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Nihai ürün fiyatları ise son iki yılın en büyük artışını kaydetti.
Katılımcılar, savaş nedeniyle akaryakıt ve petrol maliyetlerinin yükseldiğini belirtti. Ayrıca, tedarikçilerin teslimat sürelerinde gözle görülür bir uzama yaşandı. Tedarikçi performansındaki bozulma, Şubat 2023’ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. İmalatçılar, yeni siparişlerdeki düşüş nedeniyle istihdam, satın alma faaliyetleri ve stoklarını azaltmaya devam etti. Girdi stoklarındaki azalma, son altı yılın en yüksek hızına ulaştı.
Nisan ayı İSO Türkiye Sektörel PMI raporu, Orta Doğu’daki savaşın Türk imalat sektörü üzerindeki etkilerini net bir şekilde ortaya koydu. Anket kapsamındaki sektörlerin büyük bir kısmında enflasyonist baskılar artarken, tedarikçilerin teslimat süreleri neredeyse tüm sektörlerde uzadı. Nisan ayında üretim ve yeni siparişlerini artıran tek sektör giyim ve deri ürünleri oldu; bu sektördeki üretim artışı, 10 aylık daralma sürecini sonlandırdı. Diğer dokuz sektörde ise üretim yavaşladı ve en belirgin düşüş, bir önceki ay büyüme kaydeden kimyasal, plastik ve kauçuk sektöründe görüldü.
Yeni siparişlerde de benzer bir durum yaşandı; en sert gerileme tekstil ürünlerinde gözlemlendi. Giyim ve deri ürünleri ile makine ve metal ürünleri sektörlerinde ihracat kaybı sınırlı düzeyde gerçekleşti. Nisan ayında iş yükünün azalması, takip edilen sektörlerin çoğunun ikinci çeyrek başında istihdam azaltmasına yol açtı. Çalışan sayısı yalnızca giyim ve deri ürünleri ile elektrikli ve elektronik ürünlerde arttı; istihdamda en belirgin düşüş ise ana metal sanayisinde görüldü.
Nisan ayında maliyet baskıları genel olarak arttı. 10 sektörden 8’inde girdi fiyatları enflasyonu, Mart ayına göre yükseliş gösterdi. Maliyetlerdeki en büyük artış, enflasyonun 27 aylık zirveye ulaştığı kimyasal, plastik ve kauçuk sektöründe gerçekleşti. En ılımlı artış ise makine ve metal ürünlerinde kaydedildi. Kimyasal, plastik ve kauçuk sektörü, nihai ürün fiyatları enflasyonunda da öncülük etti; Nisan’daki artış, 4 yılı aşkın bir sürenin en yüksek hızında gerçekleşti. Giyim ve deri ürünlerinde ise bir önceki ay sabit kalan satış fiyatları, Nisan ayında keskin bir şekilde yükseldi.
Nihai ürün fiyatlarının artış hızının kesildiği tek sektör elektrikli ve elektronik ürünler oldu. Ancak bu sektörde de enflasyon belirgin bir düzeyde kaldı. Nisan ayında tedarikçilerin teslimat süreleri genel olarak uzadı. Tedarikçi performansında iyileşme görülen tek sektör ana metaller olurken, en belirgin bozulma ise Ocak 2022’den bu yana en uzun gecikmelerin yaşandığı tekstil sektöründe kaydedildi.
S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, Nisan ayında Orta Doğu’daki savaşın Türk imalat sektörü üzerindeki etkilerinin arttığını belirtti. Harker, firmaların talebin zayıf olduğunu, enflasyonun güçlendiğini ve tedarik zincirlerinde aksamalar yaşandığını bildirdiğini ifade etti. Savaşın etkilerinin ne kadar süreceğine dair endişelerin, imalatçıların temkinli bir tutum sergilemesine ve istihdam, satın alma faaliyetleri ile stoklarını azaltmalarına neden olduğunu vurguladı. Firmalar, önümüzdeki aylarda toparlanmanın yeniden başlaması için savaşın hızlı bir şekilde çözülmesini umuyor.
