Fındık Üreticisi Serbest Piyasaya Güvenini Yitirdi
Fındık üreticileri, artan maliyetler ve fiyat düşüşü nedeniyle serbest piyasaya güvenlerini kaybetti.
Karadeniz bölgesinin ekonomik temel taşlarından biri olan fındıkta, yeni sezon öncesinde endişeler artıyor. Üretim maliyetlerindeki yükseliş, serbest piyasada yaşanan fiyat baskısı ve zararlı istilaları, üreticileri belirsizlik dolu bir sürece sürüklüyor. Zararlılarla mücadele sürerken, çiftçilerin en büyük sorunları arasında artan maliyetler öne çıkıyor. Fındık henüz dalındayken, gübre, ilaç ve işçilik masraflarında yeni sezon zammı ile karşılaşan çiftçiler, geçen yıl tanesi 10 lira olan çuvalın bu yıl 20 liraya yükseldiğini belirtiyor. Sahadan alınan bilgilere göre, geçen yıl 1650-2000 lira arasında olan fındık toplayıcılarının günlük yevmiyesi bu yıl 2500-3500 TL’ye, ot tırpancılarının yevmiyesi ise 4-5 bin liradan 7-8 bin TL’ye çıktı. Dönüm başına 175 lira destek alan fındık çiftçisinin 20-25 dönümlük arazisinde sadece ot temizliği için yaptığı masraf 70-80 bin lirayı buluyor. Geçen yıl saati 4 bin lira olan patoz ücretinin ne kadar olacağı ise merak konusu. Çiftçilerin yaklaşan hasat öncesindeki tek umudu, Toprak Mahsulleri Ofisi’nin açıklayacağı alım fiyatları.
Fiyatlardaki Ani Düşüş Endişe Verici
Hasat öncesi değerlendirmelerde bulunan Türkiye Ziraat Odaları Birliği Yönetim Kurulu Üyesi Arslan Soydan, üreticilerin serbest piyasaya olan güvenlerini kaybettiklerini ifade etti. Geçen yıl yaşanan zirai don nedeniyle rekoltenin önemli ölçüde düştüğünü hatırlatan Soydan, buna rağmen fiyatların Toprak Mahsulleri Ofisi’nin alım fiyatının altına gerilemesini “kabul edilemez” olarak nitelendirdi. Fiyatların 350-370 TL seviyelerinden 170-180 TL’ye düşmesini “manidar” olarak değerlendiren Soydan, bu durumun üreticilerde büyük bir güven kaybına yol açtığını vurguladı.
Üreticiler Ürünlerini Satamadı
Fiyatlardaki ani düşüş nedeniyle birçok üreticinin elindeki ürünü satamadığını belirten Soydan, “300 TL’nin üzerinde satanlar oldu ama ani düşüş sonrası birçok üretici fındığını elinde tutmak zorunda kaldı. Serbest piyasanın bu tutumu üreticileri şok etti ve güvenlerini sarstı” dedi.
Güvensizlik Sektör İçin Risk Taşıyor
Bu sezon bahçelerde ciddi bir afet yaşanmadığını ancak maliyet baskısının her zamankinden daha ağır olduğunu dile getiren Soydan, gübre, ilaç ve işçilik giderlerinde yüzde 50’nin üzerinde artış yaşandığını aktardı. “Üreticilerin hem elindeki fındık hem de bahçesindeki ürün için haklı bir beklentisi var. Bugün tüm umut TMO’nun açıklayacağı alım fiyatında” diye ekledi. Serbest piyasanın üreticiye güven vermediğini yineleyen Soydan, “Fiyatlar düşebilir ama bu düşüş makul ve kademeli olmalıdır. 350 liradan 170 liraya ani bir düşüş, üreticiyi bahçeden uzaklaştırır. Bu durum uzun vadede sektör için büyük bir risk oluşturur” değerlendirmesinde bulundu.
Üretici Kazanırsa Sektör Kazanır
Fındığın Türkiye için stratejik ve milli bir ürün olduğunu vurgulayan Soydan, “Fındık, ülkemize yılda 2,5-3 milyar dolar döviz kazandıran, Karadeniz’de alternatifi olmayan bir üründür. Üretici kazandığında, üretim artar, kalite yükselir ve ihracat güçlenir. Kaybeden sadece üretici olmaz; sektör, bölge ve ülke de kaybeder” şeklinde konuştu. Ziraat odaları olarak üreticinin hak ettiği fiyatı alması için mücadeleye devam edeceklerini belirten Soydan, yeni sezonda istikrarlı ve üreticiyi koruyan bir fiyat politikası beklentisi içinde olduklarını sözlerine ekledi.
Giresun ve Ordu’ya Desteklemelerde Pozitif Ayrımcılık Yapılmalı
Geçen yıl 20-25 dönüm fındık bahçesi için ilaçlama, gübreleme ve ot temizliği masraflarının 100-150 bin lira arasında olduğunu belirten Giresun Tirebolulu fındık çiftçisi Ali Usta, Giresun ve Ordulu fındık çiftçisine desteklemelerde pozitif ayrımcılık uygulanmasını talep etti. Geçen yıl 13 bin lira olan gübre masrafının bu yıl 25 bin 500 liraya çıktığını ifade eden Usta, “4 bin liraya yaptırdığım ot toplama için Mayıs ayında 7 bin liradan 5 yevmiye verdim. Temmuzda bir daha yaptıracağım. Geçen yıl toplayıcının yevmiyesine 1800 lira verdim. Şimdi 2 bin 500-3 bin 500 lira konuşuluyor. Dönüm başı 175 lira olan devlet desteği bu masraflara nasıl yetecek?” diye sordu.
