Fed faiz kararı öncesi emtia piyasalarında hareketlilik
Fed faiz kararı öncesinde faiz artışı beklentileri güçlenirken altın ve baz metaller geriledi, jeopolitik risklerle Brent petrol 106 doları aştı.
Fed faiz kararı öncesinde küresel emtia piyasalarında dalgalanma arttı. ABD Merkez Bankasının faiz artırabileceği beklentisinin güçlenmesi, dolar ve tahvil getirilerindeki yükselişle birlikte altın ve baz metalleri baskı altında bıraktı. Orta Doğu’daki jeopolitik gerilim ise enerji fiyatlarını yukarı çekti.
ABD’de açıklanan veriler, enflasyonist baskıların sürdüğüne işaret ederek Fed’in para politikasını sıkılaştırabileceği yönündeki beklentileri destekledi. Enerji fiyatlarının yüksek seyretmesi de dünya genelinde enflasyon endişelerini canlı tuttu.
ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi hafta içinde yüzde 5 seviyesine yaklaşarak Ekim 2023’ten bu yana en yüksek düzeyi test etti. Ağustosta Tüketici Fiyat Endeksi aylık bazda yüzde 0,4, yıllık bazda ise yüzde 3,4 arttı. Gıda ve enerji fiyatlarının hariç tutulduğu çekirdek TÜFE aylık yüzde 0,3, yıllık yüzde 2,4 yükselirken, Üretici Fiyat Endeksi aylık yüzde 0,4 ve yıllık yüzde 5,4 artış gösterdi.
Para piyasalarındaki fiyatlamalar, gelecek haftaki toplantıda Fed’in faiz artırma ihtimalinin yüzde 87 olarak görüldüğünü ortaya koydu.
Değerli metaller ve bakır geriledi
Güçlenen dolar endeksi ve artan tahvil getirileri, değerli metal fiyatlarında düşüşe neden oldu. Avrupa Merkez Bankasının, Orta Doğu’daki çatışmaların başlamasından bu yana politika faizini ikinci kez yükseltmesi ve enflasyon risklerine dikkat çekmesi de sıkı para politikasının sürebileceği beklentisini güçlendirdi.
Analistler, uzun vadede altına ilişkin iyimser görünüm korunmasına karşın mevcut jeopolitik ve makroekonomik koşulların fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturduğunu belirtti. Haftalık bazda ons fiyatı paladyumda yüzde 6,3, gümüşte yüzde 2,6, platinde yüzde 1,2 ve altında yüzde 0,4 geriledi.
Tezgah üstü piyasalarda libre bazında nikel yüzde 2,2, çinko yüzde 1,8, bakır yüzde 1,6, kurşun yüzde 0,8 ve alüminyum yüzde 0,2 değer kaybetti. ABD’nin ithal rafine bakıra gümrük vergisi getirebileceği haberleriyle 6,81 dolara yaklaşan bakır, tarifelerin ertelenebileceği yönündeki gelişmelerin ardından 6,47 dolara kadar çekildi.
Petrol fiyatlarında jeopolitik yükseliş
Orta Doğu’da artan gerilim, küresel petrol arzında aksama yaşanabileceği endişesini güçlendirdi. Bu gelişmelerin etkisiyle Brent petrolün varil fiyatı haftalık bazda yüzde 7,6 yükseldi. Brent, 106,2 dolarla 20 Mayıs’tan bu yana en yüksek seviyesini görmesinin ardından, Umman ve İran’ın Hürmüz Boğazı geçişlerini geçici olarak düzenleyebileceği haberleriyle cuma günü 101,7 dolar civarında dengelendi.
ABD Enerji Enformasyon İdaresi, Orta Doğu’daki arz kesintilerinin etkisiyle bu yıl ve gelecek yıla ilişkin petrol fiyatı tahminlerini yukarı yönlü güncelledi. Kurumun eylül ayı Kısa Dönem Enerji Görünümü raporunda, Brent petrolün ağustos ayındaki ortalama varil fiyatının 91 dolara çıktığı belirtildi. ABD’de doğal gaz stoklarının artması ise doğal gaz fiyatlarının haftalık bazda yüzde 3 düşmesine yol açtı.
Tarım emtialarında farklı yönlü hareket
Rusya ve Ukrayna arasındaki barış girişimleri, buğday arzına ilişkin endişeleri azaltarak fiyatların gerilemesinde etkili oldu. Chicago Ticaret Borsasında buğdayın kile fiyatı yüzde 1,1, mısır yüzde 0,9 ve soya fasulyesi yüzde 0,8 düştü. Pirincin yüz libre fiyatı ise yüzde 1,4 yükseldi.
Aralık 2023’ten bu yana en yüksek seviyesi olan 13,3525 doları test eden soya fasulyesi, gelen kar satışlarıyla 13 doların altına indi. Çin’den gelen güçlü talep ilk etapta fiyatları desteklerken, sonrasında satışlar öne çıktı.
Intercontinental Exchange’de şekerin libre fiyatı yüzde 6 arttı. Aynı dönemde kahve yüzde 3,8, pamuk yüzde 0,2 ve kakaonun ton fiyatı yüzde 4,4 geriledi. El Nino kaynaklı arz endişeleri, Hindistan’daki güçlü iç talep ve Avrupa Birliği’nde üretimin azalacağı beklentisi şekeri destekledi.
Brezilya’da 2027 üretiminin artacağı öngörüsü kahve fiyatları üzerinde baskı oluştururken, Fildişi Sahili’nde üretimin düşmesine rağmen küresel arz fazlasının sürebileceği tahmini kakaonun gerilemesinde etkili oldu.
