Petrol arzı, saldırı ve kesinti endişeleriyle yükseldi
Petrol arzı endişeleri, Suudi Arabistan’daki saldırılar ve Doğu-Batı boru hattındaki kesintiyle arttı. Brent ve WTI fiyatları yükseldi.
Petrol fiyatları, Suudi Arabistan’daki enerji altyapısına yönelik saldırıların ardından Doğu-Batı petrol boru hattında yaşanan kesinti nedeniyle salı gününe yükselişle başladı. Körfez’de deniz taşımacılığının güvenliğine ilişkin belirsizlikler de petrol arzı üzerindeki baskıyı artırdı.
Brent ham petrolünün varil fiyatı yüzde 1,18 artarak 106,93 dolara çıktı. Önceki seansta da yüzde 1 yükselen Brent, böylece kazanımlarını sürdürdü. ABD Batı Teksas türü ham petrolünün (WTI) varil fiyatı ise yüzde 1,24 artışla 102,65 dolara yükseldi. WTI, bir önceki işlem gününü yüzde 1,3 değer kazanarak tamamlamıştı.
İran destekli Yemen’deki Husilerin pazartesi günü Suudi Arabistan’a yeni saldırılar düzenlemesi ve Körfez Arap ülkelerinin İran’la gerçekleştirmeyi planladığı görüşmeleri ertelemesi, çatışmanın bölgeye yayılabileceği endişesini güçlendirdi. Piyasalarda, gerilimin küresel petrol arzını aksatabileceği değerlendiriliyor.
Husiler, Suudi Arabistan’ın Yemen’e yönelik operasyonlarına karşılık olarak ülkenin güneyindeki Hamis Muşayt askeri hava üssünü füze ve insansız hava araçlarıyla hedef aldı. Saldırılarda uçak hangarları, radar sistemleri, pistler ve mühimmat depolarının vurulduğu bildirildi.
Bu gelişme, Suudi Arabistan’da cuma günü meydana gelen ve Riyad yönetiminin Irak’taki İran destekli grupları sorumlu tuttuğu saldırıların ardından geldi. Söz konusu saldırılar, petrolün Hürmüz Boğazı’na uğramadan taşınmasını sağlayan Doğu-Batı boru hattındaki faaliyetleri aksatmıştı.
KCM Trade Baş Piyasa Analisti Tim Waterer, yatırımcıların her yeni saldırıyı veya enerji altyapısındaki hasarı arz açısından ilave risk olarak gördüğünü belirtti. Waterer, piyasaların Doğu-Batı hattının ya da Hürmüz Boğazı üzerinden petrol akışının normale dönebileceğine dair işaretlere de aynı ölçüde duyarlı olduğunu söyledi.
Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemi sayısı hafta sonunda günlük 10’un altına geriledi. Önceki 10 günlük ortalamada bu sayı 14 olarak kaydedilmişti. ABD ve İsrail’in İran’a karşı savaşının 28 Şubat’ta başlamasından önce dünya petrol arzının yaklaşık beşte biri bu güzergâh üzerinden taşınıyordu.
Suudi alıcılar ve petrol ticareti yapan kaynaklara göre, Doğu-Batı boru hattı yeniden çalıştırılmazsa ülke birkaç gün içinde ihracata ayırdığı petrolü iç tüketimde kullanmaya başlayabilir. Böyle bir gelişmenin, küresel petrol arzının yüzde 4’üne kadarının piyasadan çekilmesine neden olabileceği ifade ediliyor.
Dünyanın en büyük petrol ihracatçısı Suudi Arabistan, günde yaklaşık 4 milyon varil petrolü Hürmüz Boğazı yerine Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı’na ulaştırmak için Doğu-Batı hattından yararlanıyor. Bu miktar, küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 4’üne karşılık geliyor.
Waterer, piyasanın şu anki temel sorusunun Doğu-Batı hattındaki kesintinin ne kadar süreceği olduğunu söyledi. Analiste göre, kesintinin uzaması ve buna bağlı arz kaybı, petrol fiyatlarını daha yüksek bir seviyeye taşıyabilir.
Öte yandan Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Kiev’in ABD tarafından önerilen ve yalnızca enerji tesislerini kapsayan Rusya-Ukrayna ateşkesini desteklemeye hazır olduğunu açıkladı. Zelenskiy, bununla birlikte Washington’ın Moskova’nın savaşı gerçekten sona erdirmeye hazır olduğuna dair güvence vermesi gerektiğini belirtti.
