TÜBİTAK ve MSB AR-GE, Savunma Sanayiinde Yenilikçi Adımlar Attı
TÜBİTAK ve MSB AR-GE, savunma sanayinde önemli yenilikler ve ürünlerle dikkat çekiyor.
Türkiye, savunma sanayiinde kamu ve özel sektör iş birliği ile dikkat çekici ürünler geliştirmeye devam ediyor. TÜBİTAK SAGE’nin yanı sıra, Milli Savunma Bakanlığı’nın (MSB) AR-GE birimi de önemli projelerle sahneye çıktı.
SAGE tarafından üretilen güdümlü ve güdümsüz mühimmatlar, özellikle insansız hava araçlarında etkili bir şekilde kullanılarak fark yaratmıştı. MSB AR-GE ise geniş bir yelpazede ürünler sunarak dikkatleri üzerine çekti. SAHA 2026 fuarında Milli Savunma Bakanlığı’nın YILDIRIMHAN kıtalararası füzesi öne çıksa da, GÜÇHAN turbojet motoru da önemli bir gelişme olarak öne çıkıyor.
Böylece, Milli Savunma Bakanlığı, Tersaneler Genel Müdürlüğü ve Askeri Fabrika ve Tersane İşletme A.Ş. (ASFAT) ile birlikte, savunma sanayiinde üçüncü büyük yapılanmayı ortaya koymuş oldu. Türkiye, ABD’nin DARPA’sına benzer bir AR-GE merkezi oluşturma yolunda önemli bir adım attı.
Üretim Yapısı Belirsizliğini Koruyor
MSB AR-GE tarafından tanıtılan YILDIRIMHAN füzesi ve GÜÇHAN jet motorunun yanı sıra, helikopterler için geliştirilen ONUR turbo şaft motoru da duyuruldu. SAHA EXPO 2026’da sergilenen bu ürünlerin üretim süreçleri hakkında henüz net bir bilgi verilmedi. GÜÇHAN motorunun test ve denemeler için 10 adet üretildiği bilgisi paylaşıldı; bu durum, önemli bir üretim yeteneğine işaret ediyor.
MSB’ye bağlı askeri fabrikalarda yıllardır hava platformları ve motorlar için bakım, onarım ve kalibrasyon işlemleri yapılabiliyor. ASFAT bünyesinde hava, kara ve deniz sistemleri için çeşitli yetenek seviyelerine sahip 27 fabrika ve 10 tersane bulunuyor. Bu fabrikalardan 3’ü dikimevi, biri ise ilaç üretimi gerçekleştiriyor.
Türkiye’de uçak motoru üretiminde en kapsamlı faaliyet, TUSAŞ ve GE ortaklığıyla kurulan TEI tarafından yürütülüyor. Bu şirket, farklı tipte lisanslı motorlar üretmenin yanı sıra, SSB şirketi TRMotor ile iş birliği yaparak KAAN savaş uçağı gibi projeler için jet ve turbo şaft motor geliştirme çalışmalarını sürdürüyor. KALE Havacılık, seyir füzeleri için jet motoru üretimi yaparken, ALP Havacılık da havacılık imalatında hassas üretim yeteneğine sahip bir firma olarak öne çıkıyor.
Roket ve Füze Üretiminde ROKETSAN Dominasyonu
Roket ve füze üretiminde ROKETSAN dışında büyük bir üretim kapasitesine sahip başka bir firma bulunmamakta. Ancak bu alanda BAYKAR gibi ilgi duyan firmaların varlığı dikkat çekiyor. ASELSAN ise Çelik Kubbe projesinin ana yüklenicisi olarak çeşitli roket sistemleri üretiminde önemli yatırımlar yapıyor.
MSB, daha önce yüksek tersane kapasitesi ile MİLGEM projelerinde büyük ölçekli üretim gerçekleştirmişti. Kara ve hava platformlarında ise Türk Silahlı Kuvvetleri Güçlendirme Vakfı şirketlerinin ağırlığı hissediliyordu. 2018’de askeri fabrikaların ASFAT çatısı altında toplanmasının ardından, ikmal ve bakım temelli hizmetler ön plana çıkmıştı. MSB AR-GE’nin geliştirdiği motor ve füzelerin başarılı olması durumunda, bu ürünlerin üretim yerleri ve hangi firmaların tercih edileceği önemli bir konu olacak.
GÜÇHAN, Nakliye Uçaklarına Güç Verecek
GÜÇHAN motorunun tam ölçekli maketi, KAAN savaş uçağının ötesinde geniş bir potansiyel sunuyor. KAAN prototiplerinde kullanılan F110-GE-132 motorunun art yakıcısız gücü yaklaşık 32 bin 500 lbf olarak biliniyor. TUSAŞ-GE ortaklığı TEI tarafından geliştirilen TF35000 motoru ise 35 bin lbf gücünde tasarlandı. GÜÇHAN motorunun ise 42 bin lbf güç üreteceği belirtiliyor.
Bu güç, sadece KAAN’ın tasarımına değil, aynı zamanda KAAN’ın ileri versiyonları veya 6. nesil savaş uçaklarının ihtiyaçlarını da karşılayabilecek kapasitede. Ayrıca, GÜÇHAN motoru, küresel ölçekte ağır nakliye uçakları için de uygun bir seçenek sunuyor. Örneğin, ABD’nin C-5 Galaxy uçağı her biri 50 bin lbf gücünde 4 motorla 127 ton taşıyabiliyor. C-17 Globe Master ise 40 bin 400 lbf gücünde 4 motorla 77 ton yük taşıyabiliyor. Türkiye’nin A400M uçağı ise farklı bir motor yapısına sahip olup 11 bin shp ile 37 ton yük taşıyabiliyor. GÜÇHAN, iki motorla orta sınıf, 4 motorla ise süper ağır sınıf nakliye uçaklarına güç verebilecek bir tasarıma sahip.
