Eşel Mobil Sistemi Nedir ve Nasıl Uygulanacak?
Eşel mobil sistemi, akaryakıt fiyatlarındaki artışları sınırlamak için yeniden devreye alındı. Detaylar haberimizde.
Orta Doğu’daki gerginliklerin akaryakıt fiyatlarına yansımasıyla birlikte Türkiye’de fiyat artışları beklenirken, Cumhurbaşkanlığı kararıyla eşel mobil sistemi tekrar devreye alındı. Bu sistem, 2021’den sonra bir kez daha uygulanmaya başlanacak.
Akaryakıt fiyatlarındaki artışların pompa fiyatlarına etkisini azaltmayı hedefleyen eşel mobil sistemi, Resmi Gazete’de yayımlanan kararla yeniden yürürlüğe girdi. Bu düzenlemeye göre, uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurlarındaki artışlar, akaryakıt fiyatlarına yansıtılmayacak. 2018 ve 2021 yıllarında uygulanan bu sistem hakkında kullanıcılar, ‘Eşel mobil sistemi nedir?’ ve ‘Eşel mobil sistemi nasıl uygulanacak?’ gibi sorular sormaya başladı.
Eşel mobil sistemi, akaryakıt fiyatlarındaki artışların Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) üzerinden yapılan kesintilerle kontrol edilmesini sağlamaktadır. Yani, yapılacak zamlar vergiden kesilerek, pompa fiyatlarına yansımaması hedeflenmektedir.
Bu sistemin uygulanması ile birlikte, uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurlarındaki dalgalanmalar nedeniyle oluşacak fiyat artışlarının akaryakıt ve LPG fiyatlarına sınırlı bir şekilde yansıtılması amaçlanmaktadır. Bu kapsamda, bu ürünlerdeki ÖTV’nin yüzde 75’inden ve buna bağlı KDV tutarından feragat edilmesi kararlaştırılmıştır.
Düzenleme ile birlikte, küresel enerji fiyatlarındaki artışın iç piyasaya etkisinin azaltılması hedeflenmektedir. Örneğin, akaryakıt fiyatlarında 10 lira artış olması durumunda, bunun yalnızca 2,5 lirası pompa fiyatlarına yansıyacak, geri kalan 7,5 liralık kısım ise vergi indirimi ile karşılanacaktır.
Bu uygulama çerçevesinde devlet, önemli bir bütçe gelirinden vazgeçerek fiyat artışlarının sınırlı kalmasını sağlayacak ve böylece akaryakıt ile LPG fiyatlarındaki yükselişin enflasyon üzerindeki etkisini azaltmayı amaçlamaktadır.
Eşel mobil terimi, Fransızca ‘échelle mobile’ (hareketli ölçek) ifadesinden gelmektedir ve fiyat belirlemede hareketli bir ölçeğin kullanılmasını ifade eder. Bu sistem, hem satıcıyı hem de kullanıcıyı korumak amacıyla devletler tarafından alınan bir karardır.
