İklim Krizi Konya Ovası’nda Obruklarla Görülüyor

İklim krizi, Konya Ovası’nda artan obruklarla Türkiye’nin su kaynakları ve tarım alanları üzerindeki baskıyı görünür hale getiriyor.

350 Türkiye gönüllüleri, “Gerçek Sebep: Fosil Yakıtlar” kampanyası kapsamında Konya Ovası’ndaki obruk bölgesinde “İklim Krizi Burada” yazılı pankart açtı. Eylemle, iklim krizinin Türkiye’nin su varlıkları ve tarımsal üretim alanları üzerindeki etkilerine dikkat çekildi.

AFAD’ın Obruk Duyarlılık Haritası verilerine göre Konya Kapalı Havzası’nda tespit edilen obrukların toplamı 739’a çıktı. Bu obrukların 702’si Konya’da, 29’u Karaman’da, 8’i ise Aksaray’da yer alıyor. Konya’da 2020 yılına kadar kayda geçen 576 obruktan sonra 126 yeni oluşum daha belirlendi.

Bilimsel çalışmalar, obruk oluşumunun bölgede iklim kriziyle birlikte derinleşen kuraklık ve yeraltı sularının denetimsiz kullanımıyla bağlantılı olduğunu gösteriyor. Yağışların azalması ve sıcaklıkların yükselmesi, su kaynaklarının üzerindeki baskıyı artırırken, tarımsal sulamada yeraltı suyunun aşırı çekilmesi tehlikeyi büyütüyor.

Boğaziçi Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. İrem Daloğlu Çetinkaya, obrukların uzun yıllardır süren aşırı yeraltı suyu kullanımının yüzeyde görülen en somut sonuçlarından biri olduğunu belirtti. Çetinkaya, havzadaki tarımsal sulama ihtiyacının önemli bölümünün ruhsatsız kuyularla karşılandığını, iklim değişikliği nedeniyle azalan yağışların ise akiferlerin doğal yollarla yeniden beslenmesini zorlaştırdığını ifade etti.

Su ihtiyacı yüksek mısır gibi ürünlerin ekim alanlarının genişlemesinin de baskıyı artırdığını aktaran Çetinkaya, krizin hem artan su talebi ve yanlış ürün tercihleri hem de iklim kaynaklı su kaybı nedeniyle çift yönlü ilerlediğini söyledi. Yeraltındaki akiferlerin boşalmasıyla toprağın taşıma kapasitesini yitirdiğini belirten Çetinkaya, obrukların bu sürecin doğrudan sonucu olduğunu kaydetti.

350 Türkiye ekibinden Ege Tok da Konya Ovası’ndaki tablonun, iklim krizinin uzak bir geleceğe ait olmadığını gösterdiğini dile getirdi. Tok, kuraklık, azalan yağışlar, yükselen sıcaklıklar ve su kaynakları üzerindeki baskının milyonlarca kişinin yaşamını ve geçim kaynaklarını bugün etkilediğini söyledi.

Türkiye’nin COP31’e Antalya’da ev sahipliği yapmaya hazırlandığına işaret eden Tok, iklim krizinin gerçek nedeninin fosil yakıtlar olduğunu vurguladı. Tok, başta kömür olmak üzere yeni fosil yakıt yatırımları yerine fosil yakıtlardan çıkışın hızlandırılması ve yenilenebilir enerji temelli adil bir dönüşüm uygulanması çağrısında bulundu.