Enerji Krizi Nükleer Yatırımları Hızlandırıyor
Ortadoğu’daki savaş sonrası enerji krizi, nükleer enerji yatırımlarını yeniden gündeme getiriyor.
Ortadoğu’da yaşanan savaşın neden olduğu enerji krizi, birçok ülkeyi ithal petrol ve doğalgaza olan bağımlılıklarını sorgulamaya itiyor. Nükleer enerji, arz güvenliği ve sürekli elektrik üretimi sağlama potansiyeli ile yeniden dikkate alınan bir seçenek haline geliyor.
Savaşın patlak vermesiyle birlikte petrol ve doğalgaz fiyatlarında ciddi artışlar gözlemlendi. Küresel petrol fiyatları yaklaşık %28, doğalgaz fiyatları ise bazı bölgelerde %50’nin üzerinde yükseldi. Bu durum, hükümetleri ithal fosil yakıtlara olan bağımlılıklarını azaltacak alternatif kaynaklara yönelmeye teşvik ediyor. 2011 yılında Fukuşima kazasının ardından Avrupa’da başlayan nükleer karşıtı politikalar, bu son gelişmelerle birlikte yeniden gözden geçirilmeye başlandı. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, kıtanın nükleer enerjiden uzaklaşmasının “stratejik bir hata” olduğunu belirterek, enerji güvenliği için nükleer ve yenilenebilir kaynakların birlikte kullanılmasının önemine dikkat çekti.
Eski ABD Dışişleri Bakanı John Kerry, savaşın enerji bağımlılığının risklerini bir kez daha gözler önüne serdiğini ifade ediyor. Kerry, ülkelerin enerji bağımsızlığına ulaşmak için hem nükleer enerji hem de yenilenebilir kaynaklara yönelmek zorunda kalacaklarını vurguladı.
Sektör uzmanları, mevcut enerji krizinin nükleer enerji yatırımlarını hızlandırabileceği görüşünde. Uranyum zenginleştirme şirketi Urenco’nun CEO’su Boris Schucht, dünya genelinde bir “nükleer rönesansın” başladığını ve Ortadoğu’daki enerji krizinin bu süreci hızlandırabileceğini, ayrıca Rusya ile yaşanan gerilimlerin ve yapay zeka teknolojilerinin de bu durumu desteklediğini belirtti. Schucht, enerji güvenliği arayışının nükleer enerjiyi yeniden stratejik bir konuma getirdiğini ifade etti. Şirketin sipariş defterinin rekor seviyelere ulaştığı bildiriliyor.
Analistler, nükleer enerjinin kısa vadede arz krizini çözmeyeceğini, ancak uzun vadede ülkelerin enerji güvenliğini artırmak için daha fazla nükleer reaktör inşa etmeleri gerektiğini öngörüyor. Nükleer yakıt tedarikçisi Lightbridge Corporation’ın CEO’su Seth Grae, Ortadoğu’daki krizlerin, 1970’lerdeki petrol krizi sonrası Fransa’nın nükleer enerjiye yönelmesi gibi bir süreci tetikleyebileceğini belirtti. Birçok ülkenin enerji güvenliğini artırmak amacıyla yeni nükleer santrallerin yanı sıra küçük modüler reaktörler (SMR) gibi yeni teknolojilere yatırım yapmayı değerlendirdiği ifade ediliyor.
Jeopolitik gerilimlerin enerji piyasalarını daha fazla şekillendirdiği gözlemleniyor. Bu nedenle pek çok ülke, ithal yakıtlara bağımlılığı azaltacak yerli enerji kaynaklarına yöneliyor. Enerji uzmanları, dünyanın artık iki farklı modele doğru ilerlediğini belirtiyor: fosil yakıtlara bağımlı “petrol devletleri” ve elektrik üretim kapasitesi yüksek “elektrik devletleri”. Bu dönüşümde nükleer enerji, kesintisiz elektrik üretimi ve düşük karbon salımı sayesinde stratejik bir rol üstlenebilir.
Ortadoğu’daki enerji krizi, yalnızca nükleer enerjiyi değil, yenilenebilir enerji kaynaklarına yapılan yatırımları da hızlandırabilir. Uluslararası Enerji Ajansı’nın verilerine göre, ülkeler geçen yıl yenilenebilir enerjiye 780 milyar dolardan fazla yatırım gerçekleştirdi. Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sonrasında Avrupa’da güneş enerjisi yatırımları yıllık 40 gigawatt seviyesinden 65 gigawattın üzerine çıktı. Uzmanlar, petrol ve doğalgaz fiyatlarının yüksek kalması durumunda rüzgar, güneş ve batarya yatırımlarının daha da hızlanacağını öngörüyor. Ancak bazı ülkelerin kısa vadede enerji açığını kapatmak için kömür veya doğalgaz kullanımını artırma ihtimali de gündemde.
Dünya genelinde yaklaşık 440 nükleer reaktör faaliyette bulunurken, 60’tan fazla yeni reaktör inşa edilmektedir. Nükleer enerji, küresel elektrik üretiminin yaklaşık %10’unu karşılamaktadır. Türkiye’de de nükleer enerji yatırımları sürüyor. Mersin’de inşaatı devam eden Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nin tamamlandığında ülkenin elektrik ihtiyacının yaklaşık %10’unu karşılaması bekleniyor.
