İran Savaşı Sonrası Emtia Fiyatları Yükselişte

İran savaşı sonrası enerji ve gübre fiyatlarında büyük artışlar yaşandı, enflasyon baskıları arttı.

İran’daki çatışmaların başlamasıyla birlikte, küresel emtia piyasalarında belirgin fiyat artışları gözlemlendi. Enerji, gübre ve sanayi hammaddeleri gibi birçok sektörde çift haneli artışlar yaşanırken, bu durum savaşın ekonomik etkilerinin derinleştiğini ortaya koydu.

Savaşın patlak vermesiyle birlikte, kükürt fiyatlarında en yüksek artış kaydedildi. Kükürt fiyatları yüzde 57 oranında yükselirken, jet yakıtı yüzde 52, üre gübresi yüzde 51 ve dizel fiyatları yüzde 48 artış gösterdi. Gübre fiyatları yüzde 35, yakıt fiyatları ise yüzde 32 oranında yükseldi. Petrol fiyatları da WTI ham petrolünde yüzde 28, Brent petrolünde ise yüzde 26 artış yaşandı.

Doğal gaz fiyatları Avrupa’da yüzde 21, kömür yüzde 12, palm yağı yüzde 10 ve demir cevheri yüzde 8 oranında artış gösterdi. Gıda fiyatlarında ise pirinç yüzde 7 oranında yükseldi.

Enerji ve Gübre Tedarik Zincirlerinde Aksamalar

Finansal piyasalarda ise daha sınırlı hareketler gözlemlendi. ABD borsalarını temsil eden S&P 500 endeksi yüzde 4 oranında artarken, piyasalardaki oynaklığı gösteren VIX endeksi yüzde 12 oranında geriledi. Analizler, Orta Doğu’daki çatışmaların enerji ve gübre tedarik zincirlerini olumsuz etkilediğini ve bunun küresel maliyetler üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturduğunu ortaya koyuyor. Bölgedeki arz kesintileri, petrol, doğal gaz ve gübre fiyatlarında hızlı artışlara neden olarak küresel piyasalarda geniş çaplı bir şok etkisi yarattı.

Uzmanlar, enerji ve tarım maliyetlerindeki artışların önümüzdeki dönemde enflasyon üzerinde belirleyici bir rol oynayabileceğine dikkat çekiyor.