Borsa İstanbul Endeks Ağırlıkları Uluslararası Standartlara Uygun
Borsa İstanbul endeks ağırlıkları uluslararası standartlara uygun şekilde hesaplanıyor. Şirketlerin piyasa değerleri ve işlem hacimleri dikkate alınıyor.
ŞEBNEM TURHAN
Borsa İstanbul’daki endekslerin ağırlık hesaplamalarına dair tartışmalar devam ediyor. EKONOMİ gazetesine bilgi veren Borsa İstanbul’a yakın kaynaklar, endeks hesaplamalarının uluslararası standartlara uygun yapıldığını ve bu süreçte halka açık payların piyasa değeri ile işlem hacminin dikkate alındığını belirtti.
Dün yayımlanan bir haberde, piyasa uzmanları, hızlı değer kazanan şirketlerin ağırlıklarının artmasıyla birlikte diğer güçlü firmaların temsil gücünün azaldığını ve endeks hesaplamalarına yeni kriterlerin eklenmesi gerektiğini öne sürdü. Bu iddialara yanıt veren Borsa İstanbul kaynakları, endeks hesaplamalarının dünya genelindeki borsalarla aynı kurallar çerçevesinde yürütüldüğünü vurguladı. Her yıl bu uyuma ilişkin raporlar yayımladıklarını da hatırlattılar.
Endekslerin şeffaf kurallara dayandığını ifade eden kaynak, bu kuralların Borsa İstanbul’un resmi web sitesinde yayımlandığını belirtti. Ayrıca, piyasa oyuncularının hangi şirketlerin endekse gireceğini hesaplayabileceğini vurguladı. Kaynak, endekslerin genel olarak bir piyasa fotoğrafı çektiğini ve işlem hacmi ile halka açık piyasa değeri yüksek olan şirketlerin bu fotoğrafın dışında tutulmasının mümkün olmadığını ifade etti. “Endeksin amacı fotoğraf çekmek olduğundan, yüksek piyasa değerine sahip olanları dışarıda bırakmak mümkün değil. Bu durum, TÜİK’in enflasyon sepetine benzer,” dedi.
Borsa İstanbul’un endeksleri farklı versiyonlarla hesapladığını belirten kaynak, sadece döviz cinsinden değil, ağırlık sınırlamalı versiyonların da bulunduğunu söyledi. Aselsan gibi şirketlerin ağırlığının, sınırlama olmayan versiyonlarda bile yüzde 10 sınırına ulaşamadığını kaydetti. Fiyat artışlarının devam etmesine rağmen, ağırlık sınırlamalı versiyonlarda ağırlık artışının duracağını belirten kaynak, endekslerin temel amacının fotoğraf çekmek olduğunu yineledi.
Öte yandan, endeks ağırlık hesaplamalarında bilanço kriterinin uygulanması durumunda, dünyanın en değerli şirketlerinden bazıları, örneğin Nvidia ve Boeing’in endekslere giremeyeceği savunuldu. Kaynak, negatif özkaynağa sahip olan Boeing’in borsa endekslerine dahil edilemeyeceğini, Türk Hava Yolları’nın da döviz akışına sahip olması nedeniyle bilanço kriteri uygulansa endekse giremeyeceğini ifade etti.
Piyasa uzmanlarının fiyat/kazanç oranlarının dikkate alınması yönündeki önerilerine de değinen kaynak, Nvidia gibi dünyanın önde gelen şirketlerinin bulundukları endekslerde ağırlıklarının arttığını hatırlattı. Ancak, bu kriterlerin uygulanması durumunda bu şirketlerin de endekse giremeyeceğini belirtti.
MSCI endekslerine geçiş sürecinin Borsa İstanbul’dan geçtiği yönündeki algının doğru olmadığını belirten kaynak, Borsa İstanbul’un endekse alım kurallarının MSCI ile aynı olduğunu vurguladı. Her iki borsa da halka açık payların piyasa değeri ve işlem hacmine göre seçim yapıyor. Ancak Borsa İstanbul’un güncellemelerinin daha sık olduğunu belirten kaynak, bu nedenle Borsa İstanbul’un endekse alım sürecinin daha öne çıktığını ifade etti.
BİST100, BİST30 ve BİST50 endekslerinin gösterge niteliği taşıdığını belirten kaynak, bu tür endekslerin dünya genelinde de bulunduğunu söyledi. Ancak, gösterge endekslerin iki temel kriteri olduğunu ve tüm ülkelerde halka açık payların piyasa değeri ile işlem hacmine göre şirketlerin endekslere dahil edildiğini vurguladı.
