Ethereum Krizle Yüz Yüze Kalabilir: Eski Çalışandan Uyarı
Ethereum Foundation’ın eski çalışanı, ağın finansman kriziyle karşılaşabileceğini belirtti. Krizin sebepleri ve olası sonuçları ele alındı.
Ethereum Foundation’ın eski çalışanı Trent VanEpps, ağın çekirdek geliştirme ekosisteminin önümüzdeki üç ila dokuz ay içinde yavaş ilerleyen bir finansman krizi ile karşılaşabileceği konusunda uyarıda bulundu. VanEpps, bu krizin nedenlerini kuruluşun harcama kesintileri ve Nisan 2026’da sona eren İstemci Teşvik Programı’na bağladı.
Mayıs 2021’den Nisan 2026’ya kadar çekirdek geliştirmeyi yöneten VanEpps, uyarısını dün yaptığı bir sosyal medya paylaşımında dile getirdi. İstemci Teşvik Programı’nın (CIP) sona ermesinin yanı sıra kuruluşun sürekli hazine kesintilerinin, Ethereum’un çekirdek geliştirme ekosisteminde son on yılda inşa edilen kurumsal kapasiteyi tehdit ettiğini ifade etti.
Dört yıl boyunca istemci ekiplerine staking temelli ödüller sağlayan CIP, Nisan ayında sona erdi ve VanEpps, bu programın yerini alacak yeni bir uygulamanın henüz ortaya çıkmadığını vurguladı. Ekosistemin, 10’dan fazla istemci ekibi, araştırma grubu ve koordinasyon ekibi için güvenli bir işleyiş sürdürmek amacıyla yılda yaklaşık 30 milyon dolarlık bir fona ihtiyaç duyduğunu belirtti.
VanEpps, sürekli bir finansman olmaması durumunda ağın, yıllar içinde kritik bilgi birikimine sahip katkıcılarını kaybedebileceği ve kuantum bilişim ile ölçeklenme gibi uzun vadeli sorunlarda geri kalabileceği konusunda uyardı. Fonlama koşullarının düzelmesi halinde katkıcıların yeniden hazır olacağının garanti edilemeyeceğini ifade etti. VanEpps, “Süreklilikteki bu yetersiz yatırımın riskini hafife alıyoruz,” dedi ve sonuçların 12 ila 18 ay içinde belirginleşeceğini, bu aşamada hasarın geri alınmasının çok daha zor ve maliyetli olacağını ekledi.
Kuruluşun Rolü Yeniden Değerlendirilmeli
VanEpps, ayrıca kuruluşun uzun süredir benimsediği ve etkisini zamanla azaltmayı amaçlayan “geri çekilme” yaklaşımını yeniden gözden geçirmesi gerektiğini savundu. Bu yaklaşımın Ethereum’un tek güç merkezi olmadığı mesajını vermekte başarılı olduğunu, ancak hangi sorumlulukların başka yapılara devredileceğinin net bir şekilde tanımlanmadığını belirtti.
Kuruluşun ağın kalıcı emanetçisi olmasının hiçbir zaman hedeflenmediğini ifade eden VanEpps, Ethereum’un kurucu ortağı Vitalik Buterin’in 2022’deki belgelerde kuruluşun belirli görevlerini tamamladığını ve “ebedi bir emanetçi olarak tasarlanmadığını” vurguladığını hatırlattı. Yazılım, ağ ve ETH varlığı gibi ortak kaynakların yönetimi için ölçeklenebilir, hesap verebilir ve tarafsız yeni fonlama modellerinin oluşturulması gerektiğini dile getirdi.
Kuruluşta Personel Değişiklikleri
VanEpps’in bu uyarıları, kuruluşun eş genel direktörü Hsiao-Wei Wang’ın bir izin döneminin ardından ayrıldığını duyurduğu gün gündeme geldi. 2017 yılında kuruluşa katılan ve Mart 2025’te eş genel direktör olan Wang, görevini derhal bırakacağını açıkladı.
Wang’ın ayrılığı, kuruluştaki bir dizi personel değişikliğinin ardından gerçekleşti. Mayıs ayında araştırmacılar Carl Beek ve Julian Ma’nın ayrılmasının ardından, eski eş genel direktör Tomasz Stanczak, Josh Stark ve protokol ekibi liderleri Barnabé Monnot ile Tim Beiko da listede yer aldı. Alex Stokes ise izne ayrıldı.
Vitalik Buterin, Mayıs ayında kuruluşun “önceki yıllara göre daha küçük bir gemi” olacağını ve genişlik yerine kalıcılığı önceliklendireceğini belirtmişti. Kuruluşun odağını sansüre direnç, açık kaynak geliştirme, gizlilik ve güvenlik konularına daraltacağı ifade ediliyor.
