Ayvalık’taki Mercanlar İklim Krizi ve Kirlilikle Tehdit Altında

Ayvalık Adaları Tabiat Parkı’ndaki koralijen habitatları ve mercanlar, iklim değişikliği, kirlilik ve balıkçılık gibi faktörler nedeniyle yeterince korunamıyor. İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi’nden Doç. Dr. Nur Eda Topçu Eryalçın ve ekibi, bu alanda iki yıl süren bir araştırma gerçekleştirdi. Araştırma kapsamında, parkın farklı noktalarında yapılan dalışlarla toplam 82 mercan türü tespit edildi.

Çalışma sonuçları, bölgenin biyolojik çeşitliliği açısından zengin olmasına rağmen, insan etkilerinin devam ettiğini gösteriyor. Özellikle balıkçılık, dalış turizmi ve kirlilik, habitat üzerinde ciddi baskılar oluşturuyor. Bazı bölgelerde tortu oranları sağlıklı seviyelerin üzerine çıkarken, iklim değişikliği deniz suyu sıcaklıklarını artırarak koralijen habitatları üzerinde ek bir tehdit oluşturuyor.

Eryalçın, Ayvalık’ın Doğu Akdeniz’de nadir görülen gorgon mercan topluluklarına ev sahipliği yaptığını belirterek, bu durumun bölgenin bilimsel araştırmalar açısından önemini artırdığını ifade etti. Gorgonların yoğun orman oluşturduğu alanların oldukça nadir olduğunu vurgulayan Eryalçın, Türkiye’de koralijen üzerine yapılan çalışmaların sınırlı olduğunu belirtti.

Gorgon mercanlarının habitat kalitesi açısından kritik bir rol oynadığını söyleyen Eryalçın, bu mercanların diğer türler için koruyucu bir şemsiye görevi gördüğünü dile getirdi. Araştırmada, gorgonların bulunduğu alanlarda tür çeşitliliğinin daha yüksek olduğu ve sediment baskısının daha düşük olduğu gözlemlendi. Ancak, koruma alanındaki yönetim eksiklikleri dikkat çekici bir bulgu olarak öne çıktı.

Deniz alanında net bir yönetim planı olmaması, koruma statüsünün yeterli olmamasına neden oluyor. Eryalçın, Avrupa’daki deniz koruma alanlarının etkin yönetimle korunduğunu hatırlatarak Türkiye’de bu yapının eksik olduğunu vurguladı. Ayrıca, habitat kalitesini etkileyen en önemli baskının deniz tabanında olduğunu belirtti. Sediment oranının yüksekliği, canlıları olumsuz etkileyerek habitatın bozulmasına neden oluyor.

İklim değişikliğinin etkileri de bölgede gözlemlenmeye başlarken, Eryalçın, deniz suyu sıcaklıklarının düzenli ölçülmemesinin önemli bir eksiklik olduğunu ifade etti. İklim krizine karşı habitatların dayanıklılığının artırılması gerektiğini belirten Eryalçın, yerel baskıların azaltılması durumunda ekosistemlerin iklim stresine karşı daha dirençli hale geleceğini söyledi.

Sonuç olarak, Ayvalık Adaları’ndaki mercanlar, iklim krizi ve insan faaliyetleri nedeniyle tehdit altında. Bilim insanları, bu değerli ekosistemlerin korunması için daha etkin yönetim ve koruma stratejilerine ihtiyaç duyulduğunu vurguluyor.