Orta Doğu’daki Gerilim Piyasalarda Satış Baskısını Artırdı
Orta Doğu’da artan gerilim ve çelişkili açıklamalar, enerji fiyatlarını yükselterek piyasalarda satış baskısını artırdı.
Orta Doğu’da artan jeopolitik riskler, geçtiğimiz hafta küresel piyasalarda önemli bir odak noktası oldu. ABD ve İran arasındaki çelişkili açıklamalar, piyasalarda risk algısının yükselmesine neden oldu. Bu durum, enerji fiyatlarının artışını beraberinde getirirken, küresel enflasyon endişelerini de artırdı.
Piyasalardaki fiyatlamalarda, ABD Merkez Bankası (Fed) ve diğer önemli merkez bankalarının faiz politikalarındaki son değişiklikler dikkat çekti. Daha önce ‘güvercin’ olarak değerlendirilen beklentiler, ‘şahin’ öngörülere dönüşmeye başladı. Taraflardan gelen açıklamalar arasında, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’ın enerji altyapısını hedef alma kararını 6 Nisan’a kadar ertelediği ve müzakerelerin olumlu seyrettiği bilgisi yer aldı.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran’a yönelik askeri operasyonların birkaç hafta içinde sona erebileceğini ve Washington’un hedeflerine kara birlikleri olmadan ulaşabileceğini ifade etti. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ise sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda, enerji fiyatlarını düşürmek için yayılan yalan haberlerin piyasa üzerinde etkisini yitirdiğini belirtti.
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, ABD ile İran arasındaki müzakerelerin devam ettiğini vurgulayarak, Trump’ın barış yanlısı bir tutum sergilediğini ancak İran’ın askeri açıdan mağlup olduğunu kabul etmemesi durumunda sert önlemler alınabileceğini ifade etti. Ayrıca, Trump’ın ertelenen Çin ziyaretinin 14-15 Mayıs’ta gerçekleşeceği belirtildi.
Fed yetkililerinin açıklamaları da piyasalarda dikkatle takip ediliyor. Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee, 2026 sonuna kadar faiz oranlarının düşebileceği konusunda iyimser olduğunu, ancak enflasyonun hedefe ulaşması için somut kanıtlar görmesi gerektiğini söyledi. Goolsbee, Orta Doğu’daki gelişmelerin Fed’in planlarını etkileyebileceğine dikkat çekti.
Makroekonomik veriler de piyasalarda önemli bir rol oynamaya devam ediyor. ABD’de imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) Mart ayında 52,4’e yükselirken, hizmet sektörü ve bileşik PMI verileri sırasıyla 51,1 ve 51,4’e gerileyerek 11 ayın en düşük seviyesine indi. Ayrıca, ABD’de ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı 210 bine yükseldi.
Öte yandan, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD), Orta Doğu’daki gerilimlerin enerji fiyatlarını artırdığı ve tedarik zincirlerini olumsuz etkilediği için 2026 büyüme tahminini yüzde 2,9 olarak korudu. Ancak bu, 2025’teki yüzde 3,3’lük büyüme tahminine göre önemli bir düşüş anlamına geliyor.
ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi, enflasyon endişeleri ve Fed’in şahin duruşu beklentileri ile 8 ayın en yüksek seviyesine çıkarak yüzde 4,45’e ulaştı. Bu durum, tahvil fiyatlarının düşmesi ve tahvil satışlarının artması anlamına geliyor. Petrol fiyatları ise, gerilimin bir miktar azalmasıyla birlikte haftayı yüzde 1,4 düşüşle 106,4 dolara kapattı.
Altın fiyatları da, enerji kaynaklı enflasyon endişeleri nedeniyle baskı altında kalmaya devam ediyor. Dolar endeksi, Orta Doğu’daki jeopolitik gerginliklerin enerji arzına yönelik endişeleri artırmasıyla güçlenmeye devam ediyor. New York borsasında ise geçen hafta negatif bir seyir izlendi; S&P 500 yüzde 2,12, Nasdaq yüzde 3,23 ve Dow Jones yüzde 0,90 değer kaybetti.
Avrupa borsalarında ise Almanya hariç alış ağırlıklı bir seyir gözlemlendi. Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde, enerji fiyatlarındaki artışın enflasyon üzerindeki etkilerine dikkat çekerek, bu durumun para politikalarında ayarlama gerektirebileceğini ifade etti. Ayrıca, Avrupa Birliği, Orta Doğu’daki gelişmelerin tetiklediği enerji fiyatlarındaki artış nedeniyle Rusya’dan petrol ithalatını yasaklama teklifini erteledi.
Asya borsalarında da satış ağırlıklı bir seyir izlendi. Çin’deki sanayi karlarının artışı, yatırım iştahını artırma potansiyeli taşısa da, enerji fiyatlarındaki yükselişin büyüme görünümünü olumsuz etkileyebileceği değerlendiriliyor. Japonya’da enflasyon riskleri ve enerji maliyetleri kaynaklı yeni fiyat artışları beklentileri, piyasalarda sıkılaşma beklentilerini güçlendirdi.
Yurt içinde ise Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi haftayı yüzde 2,68 düşüşle kapatırken, Dolar/TL 44,4564 seviyesinden işlem gördü. Gelecek hafta açıklanacak ekonomik veriler, piyasalardaki yönü belirlemede önemli bir rol oynayacak.
