Hürmüz Krizi Küresel Ekonomiyi Tehdit Ediyor: BM Acil Çözüm İstiyor

BM Genel Sekreteri Guterres, Hürmüz Boğazı’ndaki kriz nedeniyle küresel ekonominin ciddi bir tehdit altında olduğunu vurguladı.

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres, Hürmüz Boğazı’ndaki kriz nedeniyle dünya ekonomisinin büyük bir baskı altında olduğunu ifade ederek, taraflara acil çözüm çağrısında bulundu. Guterres, petrol, gaz ve diğer kritik emtiaların sevkiyatındaki aksaklıkların, küresel ekonomiyi ciddi şekilde etkilediğini ve bu durumun uzaması halinde küresel resesyon riskinin artabileceğini vurguladı.

Guterres, Hürmüz Boğazı’ndaki geçiş kısıtlamalarının, petrol ve doğalgaz gibi önemli ürünlerin sevkiyatını engellediğini, küresel tedarik zincirlerini bozduğunu ve ekonomik büyümeyi olumsuz etkilediğini belirtti. En iyimser senaryoda bile küresel büyümenin %3,4’ten %3,1’e düşmesi, enflasyonun %4,4’e yükselmesi ve ticaretin belirgin bir şekilde yavaşlaması bekleniyor.

Guterres, dünya ekonomisinin pandeminin ve Ukrayna savaşının etkilerini henüz atlatamadığını ve yeni bir şokla karşı karşıya kaldığını vurguladı. Tedarik zincirlerinin toparlanmasının aylar sürebileceği ve ekonomik baskının artarak devam edebileceği uyarısında bulundu. Bu durum, mevcut krizin kısa vadede çözülememesi halinde daha ciddi sonuçlara yol açabileceğini gösteriyor.

Birleşmiş Milletler, krizin etkilerini hafifletmek için çeşitli diplomatik ve insani girişimler yürütüyor. United Nations Office for Project Services öncülüğünde insani koridor oluşturma çalışmaları ve International Maritime Organization tarafından gemi ve mürettebat tahliyesine yönelik planlar geliştiriliyor. Bu adımlar, güvenli geçişin sağlanması için geçici çözümler üretmeyi amaçlıyor.

Krizin yıl ortasına kadar sürmesi durumunda, 32 milyon kişinin yoksulluğa sürüklenmesi, tarım üretiminde düşüş ve 45 milyon kişinin aşırı açlık riskiyle karşı karşıya kalması gibi ciddi sonuçlar öngörülüyor. Eğer kriz yıl sonuna kadar devam ederse, küresel resesyon riski, ekonomik daralma ve siyasi ile sosyal istikrarsızlık gibi daha ağır sonuçlar gündeme gelebilir.

Guterres, bu etkilerin kümülatif değil, üstel olarak artacağını belirterek, krizin uzamasının maliyetinin hızla yükseleceğine dikkat çekti. Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklığın enerji piyasalarında da hissedildiği, Brent petrol fiyatlarının 118 dolar civarında seyrettiği ve yakıt ile gaz arzına yönelik endişelerin arttığı bildiriliyor. Krizin ilk etkileri Güney ve Güneydoğu Asya’da görülürken, Avrupa’da da tüketiciler artan enerji maliyetleriyle karşı karşıya kalıyor.

Uzmanlar, krizin temelinde küresel ekonominin fosil yakıtlara olan yüksek bağımlılığının yattığını ifade ediyor. Bu bağlamda enerji verimliliğinin artırılması, doğalgaz israfının azaltılması ve alternatif enerji kaynaklarının devreye alınması gerektiği vurgulanıyor. Birleşmiş Milletler, bu krizi enerji dönüşümü açısından bir uyarı olarak değerlendiriyor ve yenilenebilir enerji yatırımlarının hızlandırılması, ulaşım ve ısınmada elektrifikasyonun artırılması ve enerji kaynaklarının çeşitlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.

Hürmüz Boğazı’ndaki krizin çözülmemesi halinde, küresel ekonominin daha derin bir krize sürüklenebileceği, enflasyon ve enerji fiyatlarının yüksek kalabileceği ve sosyal ile siyasi istikrarsızlığın artabileceği öngörülüyor. Guterres’in çağrısı ise net: “Boğazı açın, gemilerin geçmesine izin verin, küresel ekonomi yeniden nefes alsın.”