Birleşik Krallık’ın Tempest Programında Gecikme Tehlikesi
Birleşik Krallık’ın Tempest programında gecikme riski artıyor. 2040’lı yıllara sarkabileceği belirtiliyor.
Birleşik Krallık’ın yeni nesil savaş uçağı olan Tempest programında önemli bir gecikme riski belirmiş durumda. Savunma Yatırım Planı’ndaki belirsizlikler, bu modern savaş uçaklarının hizmete girmesinin 2040’lı yıllara kadar sarkabileceğini gösteriyor.
Kraliyet Hava Kuvvetleri’nin (RAF) gelecekteki ana muharip unsuru olarak tasarlanan Tempest savaş uçağı programının, daha önce belirlenen takvimden geri kalabileceği ifade ediliyor. İngiliz basınında yer alan haberlere göre, program için gerekli finansmanın yalnızca 2030’lu yılların ortalarında sağlanması bekleniyor ve bu durum, Tempest’in hizmete giriş tarihini doğrudan etkiliyor.
İlk olarak 2035 yılında hizmete girmesi planlanan Tempest’in, son değerlendirmelere göre operasyonel hale gelmesinin 2030’lu yılların sonlarına veya hatta 2040’lı yıllara kadar gecikebileceği bildiriliyor. Birleşik Krallık envanterinde halen 100’den fazla Eurofighter Typhoon savaş uçağı mevcut olup, bu uçakların 2040 yılı itibarıyla emekliye ayrılması planlanıyor. Tempest’in, Eurofighter Typhoon’un yerini alarak RAF’ın ana muharip savaş uçağı olması öngörülüyor.
Birleşik Krallık, Japonya ve İtalya’nın ortaklaşa yürüttüğü Küresel Muharebe Hava Programı (GCAP) çerçevesinde geliştirilen Tempest’in maliyetinin 16 milyar doların üzerinde olduğu belirtiliyor. Program kapsamında, Nisan 2026’da üç ülke arasında yaklaşık 923 milyon dolarlık geçici bir geliştirme sözleşmesi imzalanmıştı. Ancak bu sözleşmenin Haziran ayında sona erecek olması ve uzun vadeli finansman modelinin henüz netleşmemiş olması, programın geleceği hakkında soru işaretleri yaratıyor.
Savunma Yatırım Planı Belirleyici Olacak
Gecikmenin temelinde, uzun süredir beklenen Savunma Yatırım Planı (Defence Investment Plan – DIP) yer alıyor. İngiliz Savunma Bakanlığı ile Maliye Bakanlığı arasındaki görüş ayrılıkları, planın açıklanmasını sürekli olarak ertelediği ifade ediliyor. Başbakan Keir Starmer hükümetinin, yaklaşık 24 milyar dolarlık ek savunma harcamasını nasıl finanse edeceği konusunda farklı seçenekleri değerlendirdiği aktarılıyor. Savunma Yatırım Planı’nın tüm modernizasyon projelerine yeterli kaynak ayırmasının mümkün olmadığı, bu nedenle bazı projelerin öncelik sıralamasında geriye düşebileceği belirtiliyor.
Öncelik İnsansız Sistemlere Kayıyor
Birleşik Krallık’ın savunma modernizasyonunda, insansız sistemlere daha fazla ağırlık vermeye hazırlanması dikkat çekiyor. Ukrayna’daki savaş ve İran merkezli çatışmalarda insansız hava araçları ile otonom sistemlerin gösterdiği performans, bu alanların Savunma Yatırım Planı kapsamında öncelikli yatırım kalemleri arasında yer almasına neden oluyor. Bu durum, yüksek maliyetli Tempest programının bütçe planlamasında geri planda kalmasına yol açabilir.
Tempest’te Geliştirme Faaliyetleri Sürüyor
BAE Systems, 2024 yılında Tempest demonstratörünün üretim ve montaj faaliyetlerine başlayacağını duyurmuştu. Program çerçevesinde geliştirilen teknoloji demonstratörünün, GCAP savaş uçağı için kritik veriler sağlaması ve risk azaltma faaliyetlerinde kullanılması planlanıyor. İlk uçuşun ise 2027 yılında gerçekleştirilmesi hedefleniyor.
