Adrasan’da 2.100 yıllık sofra takımı gün yüzüne çıktı
Antalya Adrasan açıklarındaki 2.100 yıllık gemi batığında, antik Akdeniz ticaretini aydınlatan binlerce seramik sofra eşyası bulundu.
Antalya’nın Kumluca ilçesine bağlı Adrasan açıklarında, seramik taşıdığı belirlenen yaklaşık 2.100 yıllık gemi batığında yürütülen kazı çalışmaları antik dönemin ticaretine ilişkin önemli bulgular sunuyor. Deniz yüzeyinin 42 ila 55 metre altında sürdürülen araştırmalarda bugüne kadar binlerce seramik eser gün ışığına çıkarıldı.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, çalışmayla ilgili açıklamasında, Akdeniz’in derinliklerinden 2.100 yıllık sofra takımlarının çıkarıldığını belirtti. Ersoy, batıkta antik dünyanın en seçkin sofra eşyalarının bulunduğunu ifade etti.
Eserlerin, sandıklara yerleştirilirken aralarına konulan kil tabakası sayesinde büyük ölçüde sağlam kaldığı bildirildi. Bu yöntem, geminin batışı sırasında seramiklerin birbirine çarparak kırılmasını önledi. Buluntular, Anadolu’daki üretim becerisinin yanı sıra Akdeniz’deki deniz ticaretinin kapsamına da ışık tutuyor.
Su altı robotlarının da kullanıldığı kazı çalışmalarında görev alan ekibe teşekkür eden Ersoy, araştırmaların Türkiye’nin su altındaki kültürel mirasını ortaya çıkardığını vurguladı.
Batıkta 122 farklı seramik formu tespit edildi
Geminin ana yükünü, antik dönemde Rhosus adıyla bilinen Hatay’ın Arsuz ilçesi çevresinde üretildiği düşünülen tabak ve kaseler oluşturuyor. Buluntular arasında kuruyemiş tabakları, çorba kaseleri, balık tabakları ve farklı ölçülerde tepsiler yer alıyor.
Uzmanlar, batıkta 122 ayrı form ve boyutta seramik ürün bulunduğunu belirtiyor. Özellikle Roma’da rağbet gören bu eşyalar, dönemin lüks yemek takımları arasında kabul ediliyor ve antik Akdeniz toplumlarının sofra alışkanlıkları hakkında bilgi veriyor.
Batıkta ayrıca Ege Denizi’ndeki bazı adalarda üretildiği değerlendirilen amforalar da bulundu. Farklı merkezlerden gelen eşyaların aynı gemide taşınması, yükün çeşitliliğini ve dönemin deniz ticaret bağlantılarını ortaya koyuyor.
Rhosus seramikleri Çiçero’nun mektuplarında da geçiyor
Arsuz kökenli olduğu düşünülen seramiklerin tarihsel önemini artıran unsurlardan biri, Romalı hatip ve devlet adamı Çiçero’nun yazışmalarında Rhosus ürünlerinden söz edilmesi. Çiçero, MÖ 50 yılında dostu Attikus’a gönderdiği mektupta Rhosus’tan seramik kaplar sipariş ettiğini anlatıyor.
Bu yazışma, bölgede üretilen sofra eşyalarının Roma dünyasında bilindiğini ve tercih edildiğini gösteriyor. Adrasan batığındaki eserlerin Rhosus üretimiyle ilişkilendirilmesi, söz konusu seramiklerin antik deniz ticaretindeki rolünün anlaşılması açısından önem taşıyor.
Antakya’dan İtalya’ya uzanan ticaret hattı
Batıkta bulunan Antakya kökenli MÖ 1. yüzyıl sikkeleri, geminin tarihinin belirlenmesine katkı sağladı. Bulgular, geminin MÖ 1. yüzyılın ortalarında Antakya, Ege adaları, Yunanistan ve İtalya kıyılarını birbirine bağlayan ticaret ağı içinde sefer yaptığını gösteriyor.
Geminin Arsuz’dan hareket ederek Roma yönüne ilerlediği, ancak bir fırtına sırasında sığlığa çarparak battığı değerlendiriliyor. Adrasan açıklarındaki batıkta su altı arkeologları ve robotik sistemlerin desteğiyle yürütülen kazılar devam ediyor.
