İkizdere’deki ÇED Kararı Beş Yıl Sonra İptal Edildi

Cengiz Holding’in Rize’nin İkizdere ilçesindeki Eskencidere Vadisi’nde işlettiği taş ocağı için Rize Valiliği tarafından alınan ‘Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Gerekli Değildir’ kararı, Rize İdare Mahkemesi tarafından iptal edildi. Avukat Yakup Şekip Okumuşoğlu, davanın 2021 yılında açıldığını belirterek, ‘Haklı olduğumuz bir kez daha kanıtlandı ancak beş yıl boyunca devam eden çalışmalar, korumaya çalıştığımız muazzam bir coğrafyayı yok etti’ dedi.

İkizdere ilçesindeki Eskencidere Vadisi’nde, İyidere Lojistik Limanı inşaatı için dolgu malzemesi sağlamak amacıyla Cengiz Holding tarafından açılan taş ocağı projesinin ‘ÇED Gerekli Değildir’ kararının iptali için bazı bölge sahipleri ve sivil toplum kuruluşları tarafından açılan dava, Rize İdare Mahkemesi’nde sonuçlandı. Mahkeme, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Cengiz İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve Yapı ve Yapı İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin müdahil olduğu davada, ‘ÇED Gerekli Değildir’ kararının iptaline hükmetti.

Mahkeme kararında, ‘ÇED Gerekli Değildir’ kararına dayanak olan Proje Tanıtım Dosyası’nın (PTD) eksiklikleri olduğu vurgulandı. Proje sahasının hidrolojik ve hidrojeolojik açıdan yüksek hassasiyet taşıdığı, detaylı bir hidrojeolojik modellemenin yapılmadığı, içme suyu kaynaklarının etkilenme riskinin sürdüğü ve atık yönetimi açısından yüksek risk taşıdığı ifade edildi. Ayrıca, PTD’de atık yönetiminin genel ifadelerle ele alındığı, atık depolama alanlarının yeri, kapasite hesaplamaları ve acil durum planlarının yeterince detaylandırılmadığı belirtildi.

Ayrıca, arazi ıslah çalışmalarına ilişkin planlamanın yetersiz olduğu ve proje sahası çevresindeki çay tarımı yapılan alanların, proje kapsamında oluşacak toz emisyonları nedeniyle olumsuz etkileneceği kaydedildi. Sahanın rehabilitasyonu ve doğaya kazandırılması için detaylı bir planlamanın yapılmadığı da vurgulandı. Mahkeme, PTD’nin çevre koruma önlemleri içermediği ve bilimsel açıdan yetersiz olduğu sonucuna vardı.

Davacıların avukatı Yakup Şekip Okumuşoğlu, iptal kararının hukuki açıdan önemli olduğunu ancak geri dönüşü olmayan çevresel tahribatın önüne geçemediğini belirtti. Kararın benzer projeler için emsal niteliği taşıyabileceğini ifade eden Okumuşoğlu, ‘Ne yazık ki 2021’den bu yana süren bir davaydı ve hızlı bir yargılama süreci ile sonuçlanamadık. Ancak Danıştay yolu hala açık. Daha önce iki kez Danıştay’a gitmiş, iki kez de bozulmuştu. Bugün gelen kararla bir kez daha iptal kararı verildi, haklılığımız bir kez daha ortaya çıktı. Ama beş yıl boyunca çalışmalar devam etti ve korumaya çalıştığımız muazzam bir coğrafya yok edildi’ dedi.

Okumuşoğlu, ‘Davayı kazandık ama üzgünüz’ diyerek, adalete ulaşamadıklarını vurguladı. ‘Umarız ki idari yargıda daha hızlı bir süreç yaşanır ve çevre ile doğanın korunması için gerekli kararlar, yok olmadan önce alınır’ dedi. Eskencidere Vadisi’nde açılan taş ocağı, proje başlangıcından itibaren bölge halkının yoğun tepkisini çekmiş ve vadide jandarma müdahaleleriyle gündeme gelen protestolar düzenlenmişti.