ABD’nin Rus Petrolü İçin İkinci Geçici Muafiyeti Piyasalarda Etki Yarattı
ABD’nin Rus petrolü alımları için ikinci geçici muafiyeti, küresel piyasalarda sınırlı bir rahatlama sağladı.
ABD yönetiminin Rus petrolü alımlarına yönelik açıkladığı ikinci geçici muafiyet, dünya genelindeki piyasalarda sınırlı bir rahatlama sağladı. Asya borsaları, bu gelişmenin ardından kayıplarını azaltarak S&P 500 vadeli kontratları da yükseliş gösterdi. Ancak, İran’daki savaş ve Hürmüz Boğazı’ndaki belirsizlikler nedeniyle petrol fiyatları 100 doların üzerinde kalmaya devam ediyor. Uzmanlar, enerji arzındaki bu şokun küresel enflasyon ve faiz beklentileri üzerinde ciddi etkiler yaratabileceği konusunda uyarılarda bulunuyor.
ABD’nin Rus petrolü alımlarına yönelik geçici muafiyet kararı, piyasalarda kısa vadeli bir rahatlama yaratırken, Asya hisse senedi endeksi gün içinde %1’e varan düşüşün ardından %0,6 geriledi. S&P 500 vadeli kontratları ise %0,3 oranında yükseldi. Bu durum, Perşembe günü %1,5 düşerek Kasım ayından bu yana en düşük seviyesine gerileyen S&P 500 endeksi sonrası yatırımcılara sınırlı bir moral verdi.
Enerji piyasalarında ise gerilim devam ediyor. Brent petrol fiyatı, %0,7 artışla varil başına 100 doların üzerinde işlem görmeye başladı. Perşembe günü fiyatlar, %9,2’lik bir artışla sert bir sıçrama yaşamıştı. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), İran savaşının neden olduğu arz kesintisinin, küresel petrol piyasası tarihinde görülen en büyük kesintilerden biri olduğunu belirtti.
ABD yönetimi, enerji fiyatlarını kontrol altında tutmak amacıyla Rus petrolü alımlarına yönelik ikinci geçici muafiyeti yürürlüğe koydu. Bu düzenleme, 12 Mart’tan önce gemilere yüklenen Rus petrolü sevkiyatlarını kapsıyor. Yeni karar, ayın başında yalnızca Hindistan’ın Rus petrolü alımlarını artırmasına izin veren düzenlemeden daha geniş kapsamlı bir adım olarak değerlendiriliyor. Washington, ayrıca petrol fiyatlarındaki artışı frenlemek için ABD limanları arasında taşımacılıkta Amerikan gemisi kullanımını zorunlu kılan bir asırlık denizcilik yasasını geçici olarak askıya almayı planlıyor.
IG Australia analisti Tony Sycamore, ABD’nin bu adımının kısa vadede piyasalara destek verdiğini belirterek, “Bu karar oyunun kurallarını değiştirmiyor ama zamanlaması önemli. Hafta sonu öncesinde arz sıkışıklığı endişelerini bir miktar azaltıyor.” ifadelerini kullandı.
Piyasalardaki ana endişe ise İran’daki savaşın enerji arzını daha da kısıtlayabileceği yönünde. Hem ABD Başkanı Donald Trump hem de İran’ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney, son günlerde sert açıklamalar yaptı. Hamaney, Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalması gerektiğini savunurken, Trump sosyal medya üzerinden İran’ın nükleer silah sahibi olmasını engellemenin petrol fiyatlarından daha önemli olduğunu dile getirdi.
Goldman Sachs analistleri, Hürmüz Boğazı’ndan petrol akışının Mart ayı boyunca sınırlı kalması halinde fiyatların 2008’de görülen zirvenin üzerine çıkabileceği uyarısında bulundu. 2008 yılında Brent petrol fiyatı 147,50 dolara kadar yükselmişti. Uluslararası Enerji Ajansı’na göre İran savaşı, küresel petrol arzının %7,5’ini etkileyen bir şok yaratmış durumda.
Enerji fiyatlarındaki sert yükseliş, küresel hisse senedi piyasalarını da olumsuz etkiliyor. Küresel hisse senedi endeksi, 25 Şubat’ta gördüğü rekor seviyeden bu yana %5’ten fazla geriledi. Pepperstone araştırma direktörü Chris Weston, yatırımcıların çatışmanın süresi konusunda beklentilerini yukarı çektiğini belirtti.
Enflasyon endişelerinin artması, tahvil piyasasında da satışlara yol açtı. ABD’de 2 yıllık tahvil faizi 9 baz puan artarak %3,74’e, 10 yıllık tahvil faizi ise %4,26’ya yükseldi. Dolar endeksi son iki ayın en yüksek seviyesine yakın seyrediyor. Yatırımcılar gün içinde açıklanacak ABD enflasyon verilerini de dikkatle takip ediyor.
İran savaşı sonrası yatırımcılar, Fed’in faiz indirimleri konusunda daha temkinli bir fiyatlama yapmaya başladı. Savaş öncesinde piyasalarda yıl sonuna kadar yaklaşık 61 baz puan faiz indirimi bekleniyordu. Ancak bu beklenti 20 baz puanın altına düşmüş durumda. Fed’in önümüzdeki hafta yapılacak toplantıda faizleri sabit tutması bekleniyor. Yatırımcılar, ABD Başkanı Trump’ın faiz indirim çağrılarını artırması nedeniyle Fed’in ileriye dönük yönlendirmesinde değişiklik olup olmayacağını yakından izleyecek.
