AB, Gümrük Sisteminde Kapsamlı Reformlar Yapacak
AB, gümrük sisteminde yeni düzenlemelerle e-ticareti modernize edecek. Reformlar, gümrük işlemlerini kolaylaştırmayı hedefliyor.
Avrupa Birliği (AB) kurumları, çevrim içi platformlara ek sorumluluklar getiren ve yeni bir gümrük otoritesi oluşturmayı hedefleyen kapsamlı bir reform paketinde uzlaşmaya vardı. AB Komisyonu, AB Konseyi ve Avrupa Parlamentosu (AP) temsilcileri arasında gerçekleştirilen müzakerelerin ardından, AB Gümrük Birliği’nin güncellenmesi konusunda önemli bir adım atıldığı duyuruldu.
Açıklamada, bu reformların Avrupa gümrüklerinin uluslararası ticaretin dinamiklerine uyum sağlamasına yardımcı olacağı vurgulandı. 1968 yılından bu yana gümrük kurallarındaki en geniş kapsamlı yenilik olarak nitelendirilen bu düzenleme, e-ticaret için yeni önlemler getirirken, prosedürleri basitleştirerek verimliliği artıran modern ve veri odaklı bir gümrük yapısının oluşturulmasını amaçlıyor.
Mevcut durumda, gümrük otoriteleri düşük değerli e-ticaret ithalatlarındaki artış, güvensiz ürünler ve dolandırıcılık riskleri gibi çeşitli zorluklarla karşı karşıya kalıyor. Ayrıca, değişen jeopolitik ticaret dinamikleri ile organize suç ve kaçakçılık tehditleri de önemli sorunlar arasında yer alıyor. Gümrüklerin, Tek Pazarın ve vatandaşların güvenliğini sağlamak açısından kritik bir rol üstlendiği ifade ediliyor.
Reformun merkezinde, Fransa’nın Lille şehrinde kurulacak olan AB Gümrük Otoritesi bulunuyor. Bu yeni kurum, 27 üye devlet genelinde gümrük işlemlerini koordine edecek ve modernize edecek. 2027 yılında faaliyete geçmesi planlanan bu otoritenin, bilgi paylaşımını kolaylaştıracağı ve AB düzeyinde gümrük mevzuatının uyumunu güçlendireceği belirtiliyor.
Ayrıca, gümrük dolandırıcılığının tespitini ve önlenmesini geliştirmeyi hedefleyen bu reform, AB Gümrük Veri Merkezi’ni yönetecek. Bu merkez, AB genelindeki tüm gümrük işlemleri için tek bir dijital platform işlevi görecek. İşletmeler, verilerini yalnızca bir kez sunarak farklı ulusal sistemlerle uğraşma zorunluluğundan kurtulacak.
Reformun, güvenilir tüccarlar için çerçeveyi güçlendireceği ve kurallara uyum düzeyi yüksek işletmelerin daha basit işlemler ve daha az kontrol avantajından yararlanacağı ifade ediliyor. Böylece gümrükler, yüksek riskli gönderilere odaklanabilecek.
Reform kapsamında, gümrük idarelerinin artan maliyetlerini karşılamak amacıyla ithal edilen ürünlere işlem ücreti getirileceği de açıklandı. Bu ücret, malların serbest dolaşıma sokulması için gerekli olan bilgi teknolojileri sistemleri, iş gücü, veri kontrolü ve risk analizleri gibi maliyetler üzerinden hesaplanacak ve en geç 1 Kasım 2026’da yürürlüğe girecek.
Yeni sistemde, e-ticaret işletmelerine daha fazla sorumluluk yükleniyor. Online platformlar ve satıcılar, satış gerçekleştiği anda bilgileri Gümrük Veri Merkezi’ne bildirmekle yükümlü olacak. Bu sayede gümrükler, ürünler sınırları geçmeden önce önlem alabilecek. İşletmeler, ürünlerin AB mevzuatına uygunluğunu sağlamak zorunda kalacak ve sistematik uyumsuzluk durumunda cezalarla karşılaşacak.
Yeni gümrük mevzuatının AB Resmi Gazetesi’nde yayımlanmasının ardından 12 ay içinde yürürlüğe girmesi bekleniyor. Ayrıca, AB ülkelerine satış yapan çevrim içi platformlar, ithalatçı olarak kabul edilecek ve gümrük vergileri ile ürün güvenliğinden sorumlu tutulacak. AB kurallarını ihlal eden platformlara ve şirketlere para cezaları uygulanacak.
Mevcut durumda, AB dış ülkelerden yapılan 150 avro altındaki ürün gönderileri gümrük vergilerinden muaf tutuluyor. Ancak, daha önce alınan geçici bir önlemle, 1 Temmuz 2026’dan itibaren dış ülkelerden internetten yapılan 150 avronun altındaki siparişlerden 3 avro gümrük vergisi alınması kararlaştırılmıştı. Son düzenlemeyle birlikte, 1 Kasım’dan itibaren ek bir işlem ücreti alınmaya başlanacak. 2025 yılında AB ülkelerine 5,9 milyar düşük değerli ürün doğrudan tüketicilere gönderilirken, bunun yüzde 90’ından fazlasının Çin’den geldiği belirtiliyor. AB, uzun süredir Çin merkezli çevrim içi alışveriş platformları Temu ve AliExpress ile Çin’de kurulan e-ticaret şirketi Shein üzerinden yapılan alışverişlere yeni vergi getirilmesi için çalışmalar yürütüyor.
