Avrupa sınır kontrolleri değişiyor: Yeni kurallar
Avrupa sınır kontrolleri için uygulanan geçici esneklikler 6 Eylül’de sona eriyor. Uzmanlar, havalimanlarında gecikme ve uzun kuyruk uyarısı yapıyor.
Avrupa sınır kontrolleri kapsamında uygulanan geçici kolaylıklar 6 Eylül Pazar günü sona erecek. Avrupa Birliği’nin Giriş/Çıkış Sistemi (EES) nedeniyle yaz döneminde yoğunluğun arttığı sınır kapılarında, yolcuların biyometrik verilerinin toplanması belirli durumlarda geçici olarak durdurulabiliyordu.
Üye ülkelere tanınan bu yetki, istisnai yoğunluk yaşanan noktalarda bekleme sürelerini azaltmayı amaçlıyordu. Ancak sektör temsilcileri, uygulamanın sona ermesiyle birlikte havalimanları ve kara sınır kapılarında uzun kuyrukların yeniden gündeme gelebileceğini belirterek esnekliklerin eylül sonrasında da sürdürülmesini istiyor.
EES’nin aşamalı devreye alma süreci Ekim 2025’te başladı ve sistemin katılımcı Avrupa sınırlarında tamamen uygulanması 10 Nisan 2026’da gerçekleşti. Geçiş döneminde ise yolcu trafiğinin kapasiteyi aşması veya bekleme sürelerinin ciddi ölçüde uzaması halinde, bazı sınır kapılarında parmak izi ve yüz taraması gibi biyometrik işlemlerin geçici olarak askıya alınmasına izin verildi.
Bu dönemin 6 Eylül’de sona ermesiyle, pasaport kontrol noktalarında aşırı yoğunluk oluşsa dahi sınır görevlilerinin biyometrik gereklilikleri gevşetme imkânı azalacak. Avrupa Komisyonu, 1 Eylül’de yaptığı açıklamada EES’nin yaz boyunca genel olarak sorunsuz çalıştığını ve sistemin AB açısından avantajlarının görüldüğünü bildirdi. Komisyon sözcüsü ayrıca, bazı üye ülkelerle sınır geçiş noktalarında gerekli düzenlemeler konusunda görüşmelerin sürdüğünü söyledi.
Uzmanlar, Avrupa sınır kontrolleri bulunan seyahatlerde yolcuların programlarına daha geniş zaman aralıkları eklemesini öneriyor. Global Work & Travel Üst Yöneticisi Jürgen Himmelmann, havalimanına erken gitmenin faydalı olacağını ancak bunun her gecikmeyi telafi etmeye yetmeyebileceğini belirtti. Bagaj teslim noktalarının çok erken açılmayabileceğine dikkat çeken Himmelmann, pasaport kontrol kuyruğuna giren yolcuların uçuş öncesinde sırayı atlayamayacağını ifade etti.
Himmelmann, özellikle önümüzdeki haftalarda asgari aktarma sürelerine göre plan yapılmaması gerektiğini söyledi. Sınır işlemlerinde yaşanabilecek bir saatlik gecikmenin, kâğıt üzerinde yeterli görünen aktarma süresini yetersiz bırakabileceği uyarısında bulundu.
Seyahat sektörünün temsilcileri de geçici uygulamaların kaldırılması konusunda kaygılı. İngiltere’de tur operatörleri ve seyahat acentelerini temsil eden ABTA’nın Kamu İlişkileri Direktörü Luke Petherbridge, EES’nin tüm katılımcı ülkelerde tam ve tutarlı biçimde uygulanması için hâlâ zamana ihtiyaç olduğunu belirterek Avrupa Komisyonu’na esnekliklerin uzatılması yönündeki baskıyı sürdüreceklerini açıkladı.
Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği’nin verilerine göre, EES öncesinde yaklaşık 20-25 saniye süren standart pasaport kontrolleri artık ortalama 90 saniyeye kadar çıkıyor. Büyük ulaşım merkezlerinde ise AB dışından gelen yolcu sayısının yoğunluğu karşılayamaması nedeniyle bekleme sürelerinin iki katına çıktığı bildiriliyor.
Financial Times ile seyahat analiz şirketi Qsensor tarafından yapılan çalışmaya göre, Frankfurt Havalimanı’nda ortalama bekleme süresi temmuz ayında 60 dakikadan 120 dakikaya yükseldi. Münih’te geçen yıl 31 dakika olan süre 60 dakikaya çıkarken, Amsterdam’da azami bekleme süresi 80 dakikadan 120 dakikaya ulaştı.
IATA da geçici çözümün 6 Eylül sonrasını kapsayacak şekilde uzatılması çağrısında bulundu. Birliğin Dış İlişkilerden Sorumlu Kıdemli Başkan Yardımcısı Thomas Reynaert, kısmi askıya alma imkânının kış sezonunun sonuna kadar sürdürülmesinin gerekli olduğunu söyledi.
Reynaert, IATA’nın EES’yi tamamen desteklediğini ancak sistemdeki esnekliklerin kaldırılmasından önce bazı koşulların karşılanması gerektiğini vurguladı. Tam kapasite çalışan self servis kiosklar, otomatik sınır kontrol noktaları ve yeterli personel sayısının, yoğun dönemlerde yolcuların ve taşıma şirketlerinin gereksiz aksaklıklarla karşılaşmaması açısından kritik olduğu belirtildi.
