Hürmüz Girişinde Tanker Saldırısı, Deniz Trafiği Durma Noktasına Geldi

Hürmüz Boğazı’nda bir tanker, bilinmeyen bir mühimmatla vuruldu; deniz trafiği büyük ölçüde durdu.

Umman’ın Musandam Yarımadası açıklarında seyir halinde olan bir tanker, kimliği henüz belirlenemeyen bir mühimmatın isabet etmesi sonucu kontrolünü kaybetti. Motor dairesinde meydana gelen hasar, Hürmüz Boğazı’nın girişinde zaten düşük seyreden deniz trafiği üzerinde yeni bir güvenlik baskısı oluşturdu.

Hürmüz Boğazı’nda petrol taşımacılığı yeniden canlandırılmaya çalışılırken, bu yeni saldırı stratejik geçidin hemen önünde yaşandı. Umman açıklarında vurulan tankerin hareket kabiliyetini kaybetmesi, sadece bu gemiyi değil, bölgeden geçmeyi planlayan diğer gemilerin de risk değerlendirmelerini etkileyebilir.

Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları Merkezi, olayın 1 Ağustos Cumartesi günü Umman’ın Lima bölgesinin yaklaşık 11 deniz mili kuzeydoğusunda gerçekleştiğini bildirdi.

Hasar gören tankerin motor dairesi, geminin güvenli bir şekilde manevra yapmasını engelleyerek “kumanda dışı” durumuna geçmesine neden oldu. İlk güvenlik bildirimlerinde herhangi bir can kaybı veya yaralanma olmadığı belirtilirken, deniz kirliliğine yol açan bir sızıntı veya çevresel etki de rapor edilmedi. Tankerin adı, bayrağı, sahibi, taşıdığı yük ve saldırıda kullanılan mühimmatın türü hakkında henüz bilgi verilmedi.

Olayın bir füze, insansız hava aracı veya başka bir sistemden kaynaklanıp kaynaklanmadığına dair net bir bilgi bulunmuyor. Gemi, hareket kabiliyetini yeniden kazanana veya bölgeden çekilene kadar çevredeki deniz trafiği için geçici güvenlik düzenlemeleri yapılması gerekebilir.

Saldırı, Hürmüz Boğazı’ndaki ticari geçişlerin henüz normale dönmediği bir dönemde gerçekleşti. Gemi takip verilerine göre, cuma günü boğazdan yalnızca dört emtia gemisi geçti ve bunların tamamı Körfez’den çıkış yaptı. Bu gemiler arasında yaklaşık 2 milyon varil ham petrol taşıyan iki büyük tanker de yer aldı.

Bir önceki gün boğazdan geçen emtia gemilerinin sayısı ise üçte kalmıştı. Takip cihazlarını kapatarak seyreden gemiler bu sayımlara dahil edilmiyor. Ancak mevcut veriler, enerji taşımacılığının dünyanın en kritik deniz geçitlerinden birinde olağan seviyelerin oldukça altında kaldığını gösteriyor.

Yeni saldırı, gemi sahiplerinin ve yük kiralayan şirketlerin boğazdan geçiş kararlarını yeniden ertelemesine yol açabilir. Özellikle tankerin motor dairesinin hedef alınması, saldırının geminin seyrini doğrudan durdurabilmesi nedeniyle güvenlik kaygılarını artırıyor.

Hürmüz Boğazı, Körfez ülkelerindeki petrol ve doğal gaz üretimini Umman Körfezi üzerinden dünya pazarlarına bağlıyor. Normal koşullarda, küresel petrol talebinin yaklaşık beşte birine denk gelen sevkiyat bu dar su yolundan gerçekleştiriliyor. Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Irak, İran ve Kuveyt’ten yüklenen ham petrolün önemli bir bölümü Hürmüz üzerinden Asya ve diğer pazarlara ulaştırılıyor.

Aynı rota, dizel, jet yakıtı, benzin ve sıvılaştırılmış doğal gaz taşıyan gemiler için de kritik önem taşıyor. Boğazdaki güvenlik riski, enerji fiyatlarını etkilemenin yanı sıra, savaş riski sigortaları, tanker kiralama bedelleri, rota süreleri ve teslimat takvimleri üzerinde de etkili oluyor.

Bölgedeki önceki saldırı dalgasında bazı sigorta şirketleri savaş riski teminatlarını sınırlamış, Orta Doğu’dan Asya’ya petrol taşıma maliyetleri önemli ölçüde artmıştı.

Saldırının sorumlusunun kim olduğu henüz bilinmiyor. İlk açıklamalarda saldırının sorumluluğunu üstlenen bir taraf bulunmadığı ifade edildi. Bölgedeki askeri ve deniz güvenliği birimlerinin, mühimmatın geliş yönünü ve gemide meydana gelen hasarın niteliğini incelemesi bekleniyor.

Bir diğer önemli konu, tankerin yardım alarak bölgeden çekilip çekilmeyeceği olacak. Geminin Hürmüz girişinde uzun süre hareketsiz kalması, zaten dar olan güvenli geçiş alanlarında yeni trafik baskısı yaratabilir. Olay sonrası boğazdan geçecek tankerlerin rotalarını değiştirip değiştirmeyeceği, seferleri erteleyip ertelemeyeceği ve sigorta maliyetlerinin yeniden artıp artmayacağı izlenecek. Enerji piyasalarının hafta sonu kapalı olması nedeniyle, saldırının petrol fiyatları üzerindeki ilk etkisi pazartesi günü işlemler başladığında görülebilir.