Tuna Nehri’ndeki Nazi Gemileri İçin Temizlik Çalışmaları Başladı
Sırbistan’da Tuna Nehri’nde bulunan Nazi gemi enkazları temizleniyor. 2024’te bazıları çıkarılacak.
Sırbistan’ın Prahovo kenti yakınlarında, Tuna Nehri’nde su seviyesinin düşmesiyle birlikte İkinci Dünya Savaşı’na ait savaş gemisi enkazları gün yüzüne çıkıyor. 1944 yılında Kızıl Ordu’dan kaçan Alman mürettebatı tarafından batırılan bu gemiler, bölgedeki sıcak hava dalgası nedeniyle ortaya çıkmakta.
Fokus dergisinin haberine göre, bu batıkların bir kısmı önümüzdeki yıllarda çıkarılacakken, bazıları şimdiden karaya çekilmiş durumda. Enkazların tarihi, 80 yıl öncesine, savaşın son günlerine dayanıyor. O dönemde Wehrmacht birlikleri, yaklaşan Kızıl Ordu karşısında geri çekilme emri almıştı. Hitler’in askerleri, düşmanın eline geçmemesi için savaş malzemelerini Tuna Nehri’nde batırmayı tercih etti.
Bu strateji, Kızıl Ordu’nun ilerleyişini engellemeyi amaçlıyordu ve etkileri günümüzde de hissedilmeye devam ediyor. Daha önceki kurak yaz dönemlerinde de su seviyesinin düşmesi, bazı enkazların ortaya çıkmasına neden olmuştu. Bu durum üzerine, Avrupa Birliği destekli Batı Balkan Yatırım Çerçevesi (WBIF) kapsamında, nehir trafiğini aksatan 21 enkazın çıkarılması için harekete geçildi.
Avrupa Yatırım Bankası’nın (EIB) verilerine göre, Tuna’nın beş kilometrelik dar bir geçidinde bulunan bazı kalıntılar 2024 yılında çıkarılacak. Çamurdan temizlenen bu gemiler, halatlar yardımıyla nehirden çekilecek. EIB, bu süreçte modern teknolojinin sağladığı avantajlarla çalışmaların daha kolay hale geldiğini belirtiyor.
Temizlik çalışmalarının 2028 yılına kadar tamamlanması planlanıyor. Tuna’nın dibinde yaklaşık 200 batık deniz aracı bulunuyor. Özellikle silahlı gemilerin çıkarılması oldukça tehlikeli bir operasyon olarak değerlendiriliyor. EIB yetkilileri, bazı teknelerin içinde hâlâ canlı mühimmat bulunduğunu ve bu durumun kurtarma çalışmaları sırasında patlama riski oluşturduğunu vurguluyor.
Ekonomik açıdan da önemli bir adım olarak görülen bu temizleme çalışmaları, Sırbistan’ın ticari yük taşımacılığında yaşadığı gecikmeleri azaltmayı hedefliyor. Su altındaki kalıntılar nedeniyle Sırbistan her yıl yaklaşık 5 milyon euro kayıp yaşıyor. Gemilerin çıkarılması sırasında uzman dalgıçlar ve yüksek güçlü pompalar kullanılacak. Ancak bazı enkazların boyutları nedeniyle nehir trafiğini engellememesi için daha derine gömülerek bırakılacağı ifade ediliyor.
Projenin finansmanı için Temmuz 2024’te EIB tarafından 16 milyon euro hibe sağlandı. Bu girişim, bölgedeki iç su yolu taşımacılığını daha rekabetçi hale getirmeyi amaçlıyor ve Batı Balkan Ekonomi ve Yatırım Planı’nın bir parçası olarak, yük taşımacılığının önemli bir kısmını kara yolundan su yollarına kaydırmayı hedefliyor.
