Panama Kanalı’nda Kapasite Artışı, Geçiş Ücretleri Zirveye Ulaştı
Panama Kanalı, 2026’nın ikinci çeyreğine kapasite artışıyla girerken, geçiş maliyetleri rekor seviyelere ulaştı.
Küresel lojistik zincirinin önemli bir parçası olan Panama Kanalı, 2026 yılının ikinci çeyreğine operasyonel kapasitesini artırarak girmeye hazırlanıyor. Ancak bu süreçte, artan talep ve jeopolitik riskler nedeniyle kanal, tarihinin en yüksek geçiş maliyetleriyle karşı karşıya kalıyor.
2023 ve 2024 yıllarında yaşanan kuraklık, kanalın kapasitesinde ciddi kısıtlamalara yol açmıştı. Ancak Gatun Gölü’ndeki su seviyelerinin yeniden operasyonel limitlerin üzerine çıkmasıyla birlikte, kanal rahatlama sürecine girdi. Şubat ayında bölgede kaydedilen son 132 yılın en yüksek yağış seviyeleri, günlük gemi geçiş sayısının 36 ila 40 arasında yeniden yükselmesine olanak tanıdı.
Orta Doğu’da özellikle Hürmüz Boğazı çevresinde artan güvenlik tehditleri ve Süveyş Kanalı’ndaki belirsizlikler, bazı armatörlerin alternatif güzergahlara yönelmesine neden oldu. Bu durum, Panama Kanalı’na olan talebin artmasına yol açıyor. Rezervasyonsuz gemiler için düzenlenen geçiş ihalelerinde ücretlerin milyonlarca dolara ulaşması, enerji ve konteyner taşımacılığı maliyetleri üzerinde ciddi bir baskı oluşturuyor. Kanal, ABD ile Asya arasındaki LNG ve akaryakıt sevkiyatında stratejik bir öneme sahip olmaya devam ediyor.
Panama Canal Authority, artan talebi karşılamak için geçiş planlama sisteminde yeni düzenlemelere gitmiş durumda. LoTSA 2.5 adı verilen yeni sistemle, gemi sahiplerinin anlık geçiş yerine daha uzun vadeli slot ihalelerine yönlendirilmesi hedefleniyor. Temmuz 2026’da başlayacak yeni dönem öncesinde yapılan hazırlıklar, konteyner gemilerine verilen önceliğin tanker ve dökme yük gemileri için rota planlamalarını etkileyebileceğini gösteriyor.
Artan sigorta primleri, güvenlik riskleri ve uzun bekleme süreleri nedeniyle bazı operatörler alternatif taşımacılık koridorlarını değerlendirmeye alıyor. Özellikle Meksika üzerinden geliştirilen kara bağlantılı “Kuru Kanal” projeleri yeniden gündeme geliyor. Sektör temsilcileri, 2026 yılının ilerleyen dönemlerinde Panama Kanalı’nın su seviyesi ve kapasite açısından değil, aynı zamanda küresel ticaret rotalarının yeniden şekillendiği stratejik bir merkez olarak önemini sürdüreceğini vurguluyor.
