Matlı: Gümrük Birliği Güncellenmezse Türkiye İçin Riskler Artacak
Özer Matlı, Gümrük Birliği’nin güncellenmemesi durumunda Türkiye’nin ticari risklerle karşılaşacağını vurguladı.
Bursa Ticaret Borsası’nın Başkanı Özer Matlı, Avrupa Birliği ile Hindistan arasında imzalanan Serbest Ticaret Anlaşması’nın (STA) Türkiye üzerindeki olası etkilerini ele aldı. 1996’dan bu yana yürürlükte olan Gümrük Birliği’nin, küresel ticaretteki değişimlere uyum sağlayamadığını ifade eden Matlı, özellikle Avrupa Birliği’nin üçüncü ülkelerle yaptığı kapsamlı anlaşmaların Türkiye’ye karşı asimetrik sonuçlar doğurduğunu vurguladı.
Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne olan yüksek ihracat bağımlılığının, AB pazarında yaşanacak her türlü yapısal değişikliği kritik hale getirdiğini belirten Matlı, 2025 yılı itibarıyla Türkiye’nin toplam ihracatının 273,4 milyar dolar olacağını, bunun 116,9 milyar dolarının AB ülkelerine yapıldığını açıkladı. Bursa özelinde ise durum daha hassas: 17,9 milyar dolarlık ihracatın 12 milyar dolardan fazlası AB pazarına yönelmiş durumda. Bu veriler, AB ile ilişkilerde oluşabilecek bir dengesizliğin sanayiciler ve ihracatçılar üzerinde doğrudan olumsuz etkiler yaratabileceğini gösteriyor.
Matlı, AB-Hindistan STA’sının, Hindistan kökenli ürünlerin AB üzerinden Türkiye pazarına gümrüksüz girişini kolaylaştırdığını belirterek, bunun yerli üreticiler üzerinde ciddi bir rekabet baskısı oluşturduğunu ifade etti. Düşük iş gücü maliyetleri ve yüksek üretim kapasitesi ile öne çıkan ülkelerin avantaj sağlarken, Türk üreticilerin aynı pazarlara erişimde daha fazla engelle karşılaştığını söyledi. Bu asimetri, iç pazar dengelerini bozarak rekabet gücünü zayıflatıyor.
Matlı, Ticaret Bakanlığı’nın Gümrük Birliği kaynaklı sorunlar üzerine yürüttüğü çalışmaları olumlu bulduklarını, ancak sürecin hızlandırılmasının üreticilerin korunması açısından kritik öneme sahip olduğunu dile getirdi.
Gümrük Birliği’nin artık ertelenemez bir biçimde güncellenmesi gerektiğini vurgulayan Matlı, modernizasyon sürecinin tarım, hizmetler ve yatırımların yanı sıra ulaştırma kotaları, vize serbestisi, dijital dönüşüm ve Yeşil Mutabakat uyumu gibi konuları da kapsaması gerektiğini belirtti. Aksi takdirde Türkiye-AB ticaretinde yapısal bir kırılmanın kaçınılmaz olacağını ifade eden Matlı, “Türkiye’nin AB ticaret ağlarına tam entegrasyonu bir tercih değil, ekonomik sürdürülebilirlik için bir zorunluluktur” dedi.
