İklim Krizi Tarımda Gıda Güvencesini Tehdit Ediyor
İklim krizi, tarımda ürün kayıplarını artırarak küresel gıda güvenliğini tehdit ediyor. Araştırmalar bu durumu gözler önüne seriyor.
Küresel ısınmanın etkileri, tarım sektöründe ciddi kayıplara yol açıyor. Yapılan araştırmalara göre, zararlılar ve hastalıklar nedeniyle meydana gelen ürün kayıpları, dünya genelindeki tarımsal üretimin yaklaşık %40’ını etkiliyor. İklim değişikliği ilerledikçe, bu kayıpların artması bekleniyor.
Nature dergisinde yayımlanan bir çalışmaya göre, iklim değişikliği, tarım zararlılarının mahsullere verdiği zararları artırıyor. Özellikle sonbahar mevsiminde havaların geç soğuması ve ilkbaharda erken ısınma, birçok zararlının dinlenme dönemlerini etkiliyor. Bu durum, zararlı böceklerin hem daha uzun süre mahsullere zarar vermesine hem de popülasyonlarının artmasına yol açıyor.
Artan sıcaklıkların yanı sıra, bu zararlıları avlayan türlerin azalması da tarım zararlılarının etkisini artırıyor. Kuraklık ve ormansızlaşma gibi faktörler, biyoçeşitlilik kaybına neden olarak bu zararlıların tarım üzerindeki olumsuz etkilerini daha da derinleştiriyor.
Özellikle buğday, pirinç ve mısır gibi temel gıda maddeleri, iklim değişikliğinin etkilerinden fazlasıyla etkileniyor. Küresel ortalama sıcaklığın sanayi öncesi döneme göre 2 derece artması durumunda, buğdayda %46, pirinçte %19 ve mısırda %31 verim kaybı bekleniyor. Buğday, dünya genelinde en fazla ekilen tarım ürünü olup, Avrupa, Çin, Hindistan, Pakistan, ABD ve Avustralya, küresel üretimin %85’ini karşılıyor.
Dünya genelinde buğdaya zarar verebilecek 100’den fazla böcek türü bulunuyor. Örneğin, Avrupa ve Amerika’da ekin yaprak sülüğü, Hindistan’da sürgün sineği, Asya ve Avustralya’da ise ordu tırtılı gibi zararlılar önemli tehditler oluşturuyor. Bu zararlılar, buğdayda %4,8 ila %16,3 arasında verim kaybına yol açarken, dolaylı zararlar %39’a kadar çıkabiliyor.
Pirinç ise dünya genelinde tarımsal üretim açısından ikinci sırada yer alıyor. Özellikle Asya’nın tropikal bölgelerinde, Çin, Hindistan, Bangladeş ve Güneydoğu Asya’da yetiştiriliyor. İklim değişikliği, pirinç verimini de olumsuz etkiliyor; gece sıcaklığındaki her 1 derecelik artış, verimde yaklaşık %10 düşüşe neden oluyor. Pirinç, 800’den fazla böcekle etkileşime giriyor ve bunlardan 15 ila 20 türü bitkiye ciddi zararlar verebiliyor.
Mısır ve soya ise sıcak iklimlerde yetişiyor ve özellikle ABD, Çin, Brezilya, Arjantin, Hindistan ile Avrupa ve Afrika’da önemli üretim alanlarına sahip. Mısırda 280’den fazla zararlı böcek türü bulunuyor, ancak bunların sadece bazıları mahsullere ciddi zararlar veriyor. Örneğin, Kanada’da mısır verim kaybı %1,7 iken, Etiyopya’da bu oran %48,5’e kadar çıkabiliyor. Soya bitkisine zarar veren en büyük tehditler arasında kokarca ve mısır koçanı kurdu yer alıyor.
Uluslararası ticaret ve seyahatler, zararlı türlerin yayılmasını artırarak tarım faaliyetlerini olumsuz etkiliyor. 2019 yılında, 3 bin 500’den fazla istilacı türün tarımsal faaliyetlere etkisi, 423 milyar dolarlık zarara yol açtı. Bu etkilerin, 1970 yılından bu yana her on yılda bir dört kat arttığı gözlemleniyor.
