Okyanuslarda Deniz Yosunu Patlaması Tehlikesi Artıyor

Yeni bir araştırma, dünya genelinde deniz yosunlarının her yıl %13’ten fazla bir artış gösterdiğini ortaya koyarken, bilim insanları okyanuslarda olası bir ‘rejim değişimi’ konusunda uyarılarda bulunuyor. Bu artışın, küresel ısınma ve besin maddesi kirliliği ile bağlantılı olduğu belirtiliyor.

Güney Florida Üniversitesi’nden (University of South Florida) bilim insanları, son 20 yıl içinde tropikal Atlantik ve batı Pasifik’teki deniz yosunu patlamalarının yılda %13,4 oranında arttığını vurguluyor. Özellikle 2008 yılından sonra bu artışın hızlandığı gözlemleniyor. Araştırmacılar, bu durumun deniz altındaki alanların kararmasına ve ekosistem ile jeokimyasal dengelerin değişmesine yol açabileceğini, dolayısıyla iklim krizini de hızlandırabileceğini ifade ediyor.

Çalışmanın yazarlarından, USF Deniz Bilimleri Fakültesi’nde oşinografi profesörü olan Chuanmin Hu, “Dünya genelinde deniz yosunu bakımından fakir bir okyanustan, deniz yosunu bakımından zengin bir okyanusa doğru bir geçiş yaşanıyor” şeklinde konuştu.

Hu ve ekibi, bu araştırmayı, Atlantik ve Pasifik’teki deniz yosunu patlamalarına dair artan raporlar üzerine gerçekleştirdi. Öne çıkan örneklerden biri, uzaydan bile görülebilen Büyük Atlantik Deniz Yosunu Kuşağı. Bu kuşak, Meksika Körfezi’nden Kongo Nehri’nin ağzına kadar uzanıyor. Ayrıca, NASA tarafından görüntülenen Yeni Zelanda açıklarındaki Chatham Adaları çevresindeki halka ve Florida kıyılarında görülen ‘kızıl gelgit’ olayları da dikkat çekiyor.

Bilim insanları, 2003 ile 2022 yılları arasında çekilen 1,2 milyon uydu görüntüsünü yapay zeka kullanarak inceledi. Yüzen algleri tespit etmek için derin öğrenme temelli bir model kullanıldı ve bu süreç birkaç ay sürdü. Araştırma, dünya okyanuslarındaki yüzen alglerin ilk küresel haritasını sundu. İncelenen dönem boyunca deniz yosunu patlamalarının kapladığı alanın yılda %13,4 oranında arttığı tespit edildi. Ayrıca, fitoplankton gibi mikroalg patlamalarının da artış gösterdiği, ancak bu artışın daha sınırlı kalarak yılda %1 düzeyinde gerçekleştiği belirlendi.

Araştırmanın yazarları, hem yüzen makroalgler hem de mikroalglerdeki artışların büyük ölçüde 2010’dan bu yana hızlanan küresel okyanus ısınması ile paralel bir şekilde meydana geldiğini vurguladı. Ayrıca, farklı okyanuslarda üç deniz yosunu türü için 2008, 2011 ve 2012 yıllarında eşik noktaları belirlendi. Ancak bazı deniz yosunları, belirli bölgelerde gelişip yayılırken, fitoplanktonların çevresel değişikliklere benzer tepkiler vermediği gözlemlendi. Bu durum, fitoplanktonların sıcaklık değişimleri ve besin maddelerindeki aşırı zenginleşmeye karşı daha hassas olabileceğini gösteriyor.