ABD’de İşsizlik Oranı Yükseliyor, Şirketler Yeniden Yapılanıyor
ABD’de işsizlik oranı Kasım’da %4,6’ya çıkarak son dört yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Büyük şirketler yeniden yapılanma sürecinde.
2025 yılı boyunca ABD iş gücü piyasası önemli bir değişim sürecinden geçti. Amazon, UPS, Nestle, Microsoft, Verizon ve Meta gibi büyük şirketler, ekonomik belirsizlik, yapay zekanın etkisi ve küresel gerilimler nedeniyle binlerce çalışanını işten çıkardı. Kasım ayı verileri, işsizlik oranının %4,6’ya çıkarak son dört yılın zirvesine ulaştığını ortaya koydu. Çalışma Bakanlığı’nın raporuna göre, bu dönemde 7,8 milyon kişi işsiz olarak kaydedilirken, geçen yıl aynı dönemde bu rakam 7,1 milyondu.
Verizon, yılın son çeyreği öncesinde 13 binden fazla çalışanıyla yollarını ayıracağını açıkladı. UPS, iş gücünü yaklaşık 34 bin pozisyon azaltırken, yönetim kadrosundan da 14 bin kişiyi işten çıkardı. Target ve Paramount Skydance ise sırasıyla 1.800 ve 2.000’den fazla çalışanını işten çıkarma kararı aldı. Meta, yapay zeka biriminde ve diğer bazı departmanlarda küçülmeye giderken, Amazon bu işten çıkarmaların finansal ya da yapay zeka kaynaklı olmadığını, daha çok şirketin hızlı büyümesi ve organizasyonel yapının yeniden düzenlenmesinden kaynaklandığını belirtti. CEO Andy Jassy, “Büyüme sürecinde pozisyonlar ve katmanlar artıyor, bu bir düzeltme” şeklinde değerlendirdi.
Uzmanlar, önceki yıllarda hızla artan işe alımların ardından gelen bu işten çıkarmaların piyasa düzeltmesi olarak değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Georgetown Üniversitesi Ekonomi Profesörü Timothy DeStefano, “Bu işten çıkarmalar yapay zeka ile doğrudan bağlantılı değil, pandemi sonrası hızlı büyümenin doğal bir sonucu” açıklamasında bulundu. Özellikle teknoloji ve matematik alanlarındaki iş ilanları 2022’de rekor seviyelere ulaşmıştı. Ancak 2025’te bu ilanlarda %36 oranında bir azalma görüldü. Indeed’in araştırmasına göre, önceki işe alım dalgası, ekonomik koşullar ve yapay zeka ilgisi, teknoloji çalışanlarına olan talebin düşüşünü açıklıyor.
Sonuç olarak, 2025 yılı, çalışanlar için zorlu bir dönem olurken, şirketler için de büyüme ve strateji kararlarının test edildiği bir yıl olarak kayıtlara geçti. Toplu işten çıkarmalar, ekonomik dalgalanmaların ve yapısal değişimlerin somut bir göstergesi olarak öne çıkıyor.
