Tarım Sektörü 2025’te 14 Temel Ürünle Zarar Etti
Türkiye, 2025’te tarımda 14 temel üründe kayıplar yaşadı. Kuraklık ve düşük fiyatlar çiftçiyi zor durumda bıraktı.
Türkiye, tarım sektöründe oldukça zor bir yıl olan 2025’i geride bıraktı. Şubat, mart ve nisan aylarında meydana gelen zirai don felaketiyle başlayan bu yıl, kuraklık, ürünlerin tarlada kalması, düşük fiyatlar ve yüksek maliyet sorunlarıyla devam etti. Sektör temsilcileri, ülke genelinde yaygın olarak ekilen tüm ürünlerde çiftçilerin kayıpla kapattığını ifade etti.
Bu olaylar sadece üretim rekoltesini düşürmekle kalmadı, aynı zamanda gıda enflasyonunun da yüksek seyretmesine neden oldu. Zirai don nedeniyle tarımda yaşanan rekolte kayıpları, ekonomik yönetimin gündeminde önemli bir yer tuttu. Tarımda 20 temel üründen sadece şeker pancarı, muz, elma, çay, fındık ve Antep fıstığı üreticisine kazandırırken, geri kalan 14 ürün üreticilerine zarar ettirdi. 2025 yılında tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerde üretim miktarları yüzde 9, sebzelerde yüzde 0,9, meyveler, içecek ve baharat bitkilerinde ise yüzde 30,9 azaldı.
Bu yıl kayıplara yol açan başlıca ürünler arasında buğday, mısır, üzüm, domates, çeltik, ayçiçeği, zeytin, patates, arpa, soğan, pamuk, narenciye, mercimek ve kayısı yer aldı. Örneğin, buğday rekoltesi geçen yıl 20,8 milyon ton iken, bu yıl yüzde 13,7 düşüşle 17 milyon 950 bin tona geriledi. Kuraklık nedeniyle özellikle kuru tarım yapılan bölgelerde üreticiler zor durumda kaldı. Sulu tarım yapan çiftçiler de düşük alım fiyatları nedeniyle yılı kayıpla kapattı.
Mısır üretimi yüzde 4,9 artışla 8,5 milyon ton rekolteye ulaşmasına rağmen, yüksek maliyetler nedeniyle üreticisine kazandırmadı. Üzüm rekoltesi ise zirai don nedeniyle yüzde 27,5 düşüşle 2 milyon 515 bin ton olarak gerçekleşti. Domates üretimi de yüzde 7,6 düşüşle 13,5 milyon ton seviyesinde kalırken, düşük fiyatlar nedeniyle üreticisine kazandırmadı.
Çeltik üreticileri, sezon başında memnun olsalar da, sonrasında fiyatlardan şikayetçi oldu. Ayçiçeği üretimi ise yüzde 11,8 düşüşle 1 milyon 936 bin ton olarak gerçekleşti. Zeytin üretimi, yok yılı olmasından ötürü yüzde 34,7 düşüşle 2 milyon 450 bin ton olarak kaydedildi. Patates üretimi de yüzde 7,2 düşüşle 6,4 milyon ton oldu ve çiftçiler için kazanç sağlamadı.
Arpa rekoltesi yüzde 25,9 kayıpla 6 milyon ton seviyesine gerilerken, soğan üretiminde yüzde 9,8 artış yaşandı ancak düşük fiyatlar nedeniyle üreticisine kazandırmadı. Pamuk ise son dört yıldır üreticisine zarar ettiren bir ürün olarak kayıtlara geçti. Narenciye üretimi de zirai dondan etkilendi ve portakal üretimi ciddi oranda düştü. Kırmızı mercimek üretimi ise yüzde 38,3 düşüş gösterdi ve 250 bin tona geriledi. Kayısı, zirai dondan en çok etkilenen ürünlerden biri olarak rekolte kaybı yaşadı.
Öte yandan, şeker pancarı, çay, elma ve Antep fıstığı gibi ürünler bu yıl üreticisine kazandıran ürünler arasında yer aldı. Şeker pancarı, Türkiye’de en çok üretilen tarım ürünü olarak 21 milyon 975 bin tonla dikkat çekti. Çay üretimi ise 1 milyon 350 bin ton olarak kaydedildi. Elma, zirai dondan etkilenmesine rağmen iyi fiyatlarla üreticisine kazandırdı. Antep fıstığı ise düşük rekolteye rağmen fiyat artışıyla üreticisine kazandıran tek ürün oldu.
