Üretici ve Market Fiyatları Arasındaki Farklar Büyüyor
Üretici ve market fiyatları arasındaki fark 2025’te artış gösterdi. Limon fiyatları en çok yükselen ürün olurken, beyaz lahana en fazla düşen ürün oldu.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, aralık ayı ve 2025 yılı boyunca market ve üretici fiyatları ile girdi maliyetlerindeki değişiklikleri değerlendirdi. Bayraktar, 2025’te markette izlenen 41 ürünün 28’inde fiyat artışı, 13’ünde ise fiyat düşüşü yaşandığını belirtti. En fazla fiyat artışının limonda, en büyük düşüşün ise markette beyaz lahana, üreticide ise sivri biberde gerçekleştiğini ifade etti.
Bayraktar, paylaştıkları verilerin farklı bölgelerdeki satış kanallarından elde edilen fiyat ortalamalarına dayandığını ve bu durumun sahadaki gerçekleri yansıttığını vurguladı. Üretici ve market fiyatları arasındaki farkın belirgin olduğunu ve bu farkın sebeplerinin doğru bir şekilde analiz edilmesinin önem taşıdığını dile getirdi.
2025 yılı itibarıyla markette takip edilen ürünlerin fiyat gelişimlerine değinen Bayraktar, limonun fiyatının geçen yıla göre yüzde 133,4 oranında arttığını, bunu yüzde 110,4 ile elma, yüzde 106,6 ile fındık ve yüzde 100,8 ile Antep fıstığının izlediğini bildirdi. Ayrıca, 2024 yılına kıyasla markette en fazla fiyat düşüşü görülen ürünün beyaz lahana olduğunu ve bu ürünün ardından marul, karnabahar ve kuru soğanın geldiğini açıkladı.
Üretici fiyatlarıyla ilgili olarak ise, bu yıl izlenen 33 ürünün 16’sında fiyat artışı, 15’inde ise düşüş yaşandığını belirten Bayraktar, limonun üreticideki fiyat artışının yüzde 343,4 ile en yüksek olduğunu, bunu Antep fıstığı, kuru kayısı ve fındığın takip ettiğini aktardı. Üreticide en büyük fiyat düşüşü ise sivri biberde yaşandı.
Aralık ayında market ve üretici fiyatları arasındaki farkın en fazla havuçta görüldüğünü belirten Bayraktar, havuç fiyatının markette 4,2 kat, mandalina fiyatının 3,5 kat, kabak ve yeşil soğanın ise 3,4 kat daha yüksek olduğunu kaydetti. Aralık ayında markette fiyatı en çok artan ürün kabak olurken, üreticide en fazla artış mandalinada görüldü. Market fiyatlarında ayçiçek yağında ise düşüş gözlemlendi.
Üretici fiyatlarındaki değişimlerin nedenlerine de değinen Bayraktar, seralarda güzlük sezonun sona ermesiyle baharlık sezon için dikimlerin yapıldığını ve bu geçiş döneminde arzın azaldığını belirtti. Bu durumun salatalık, patlıcan, kabak ve domates gibi ürünlerin fiyatlarını artırdığını, buna karşın talep düşüklüğünün kuru soğan, patates ve havuç gibi ürünlerde fiyatların gerilemesine neden olduğunu ifade etti. Lahana ve maruldaki arz artışının ise fiyatları aşağı çektiğini sözlerine ekledi.
