Yapay zekâ kullanan yüzde 89, kazanan yalnızca yüzde 6

Şirketlerin yüzde 89’u yapay zekâ kullanıyor ancak güçlü finansal sonuç alanların oranı yüzde 6’da kalıyor. Başarının anahtarı iş süreçlerini yenilemek.

Yapay zekâ iş dünyasında hızla yaygınlaşsa da teknolojinin kullanım oranı ile şirketlerin finansal kazanımları arasında belirgin bir fark bulunuyor. Kuruluşların yüzde 89’u en az bir faaliyet alanında yapay zekâdan yararlanırken, teknolojinin faaliyet kârına en az yüzde 5 katkı sağladığını belirten yüksek performanslı şirketlerin oranı yüzde 6’da kalıyor.

KKR’nin kıdemli danışman ortağı Ming Lu, 12 Ekim’de yayımlanan değerlendirmesinde bu tablonun temel nedeninin teknolojiye erişim eksikliği değil, şirketlerin çalışma biçimlerini yeterince değiştirememesi olduğunu belirtti. McKinsey araştırmasına göre kuruluşların yüzde 37’si yapay zekânın faaliyet kârına sınırlı da olsa olumlu katkı yaptığını bildiriyor. Ancak şirket geneline yayılan güçlü finansal fayda hâlâ küçük bir grupta yoğunlaşıyor.

Yapay zekânın çalışan verimliliğini artırması da tek başına yeterli olmuyor. Araştırmaya katılanların yüzde 80’i kişisel üretkenliklerinin yükseldiğini söylerken, bu artış şirketlerin toplam kârlılığına aynı oranda yansımıyor. Güçlü sonuç elde eden kuruluşların yaklaşık dörtte üçü, yapay zekâyı kullanmaya başladıktan sonra iş süreçlerini baştan tasarladığını belirtiyor. Diğer şirketlerde bu oran yaklaşık dörtte bir seviyesinde kalıyor.

Lu’ya göre görev dağılımı, karar alma mekanizmaları ve birimler arasındaki işleyiş değişmediğinde, bir çalışanın raporu daha hızlı hazırlaması veya yazılım geliştirme süresini kısaltması kurumsal verimlilikte eşdeğer bir sıçrama yaratmıyor. Yönetim katmanları, genel giderler ve mevzuata uyum maliyetleri de teknolojik kazanımların ekonomik büyümeye dönüşmesini sınırlayabiliyor.

Lu’nun ABD ekonomisine ilişkin kendi hesaplamasına göre kamu harcamaları, genel yönetim giderleri ve uyum maliyetlerini kapsayan birleşik yük 2000 yılı civarında ekonominin yüzde 47’sini aştı. Analizde bu yükün yüksek kaldığı dönemlerde büyümenin kalıcı olarak yüzde 2,5’in üzerine çıkamadığı savunuluyor. S&P 500 şirketlerinin 1985-2025 dönemini kapsayan sektör incelemesinde de gözlemlerin yüzde 73’ünde yönetim giderleri yükselirken gelir artışının zayıfladığı belirtiliyor. Bu eşikler, Lu’nun analitik çerçevesine dayanıyor.

Şirket içindeki ilişkiler ve yetki paylaşımı da dönüşümün hızını etkiliyor. WRITER ile Workplace Intelligence’ın Nisan 2026’da ABD, İngiltere, Fransa, Almanya ve Avustralya’da 1.200 yönetici ve 1.200 çalışanın katılımıyla gerçekleştirdiği araştırmada, yöneticilerin yüzde 79’u yapay zekâya geçişte sorun yaşadığını bildirdi. Yöneticilerin yüzde 54’ü dönüşümün şirket içi ilişkileri ve işleyişi ciddi biçimde sarstığını, yüzde 75’i ise yapay zekâ stratejisinin gerçek bir yol haritasından çok göstermelik kaldığını ifade etti.

Lu, bugünkü dönüşümün elektrifikasyon ve bilgisayarlaşma süreçlerine benzeyebileceğini değerlendiriyor. Bu dönemlerde teknolojinin yaygınlaşması, yalnızca yeni araçların satın alınmasıyla değil, üretim hatlarının ve iş organizasyonunun yeniden kurulmasıyla mümkün oldu. Yapay zekânın sağlık, eğitim, kamu hizmetleri ve inşaat gibi insan emeği ile kurumsal süreçlerin belirleyici olduğu alanlarda geniş ölçekte sonuç vermesi de zaman alabilir.

Bu nedenle şirketler için asıl mesele yapay zekâya ne kadar yatırım yapılacağı değil, mevcut çalışma düzeninin ne ölçüde dönüştürülebileceği. Teknolojiyi yalnızca çalışanların görevlerini hızlandıran bir araç olarak kullanmak ile üretim, satış, lojistik ve hizmet süreçlerini yeniden yapılandırmak, birbirinden farklı ekonomik sonuçlar doğuracak. Yapay zekânın büyümeye geniş ölçekte katkı sağlaması, kazanımların birkaç teknoloji şirketiyle sınırlı kalmamasına ve farklı sektörlere yayılmasına bağlı olacak.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu