Kacır: BYD yatırım anlaşması tamamen mevzuata uygun
Bakan Mehmet Fatih Kacır, BYD yatırım anlaşmasının mevzuata uygun olduğunu belirterek yatırımcı sorumluluklarının teminatlarla güvence altında olduğunu söyledi.
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda bakanlığı ile bağlı kuruluşların 2027 yılı bütçesine ilişkin görüşmelerin sonunda milletvekillerinin sorularını yanıtladı. Türkiye’nin sanayisizleştiği yönündeki eleştirilere karşılık veren Kacır, imalat sanayisinin katma değerinin 2002’deki 41 milyar dolardan 259 milyar dolara çıktığını söyledi.
Kacır, küresel tedarik zincirlerindeki kırılmalar, ham madde krizleri, pandemi ve savaşlara rağmen Türkiye’nin üretim performansının güçlü kaldığını belirtti. Ocak 2020 ile güncel üretim seviyelerini karşılaştıran Kacır, Türkiye’de üretimin yüzde 27,5 arttığını; aynı dönemde İtalya’da yüzde 6,4, Fransa’da yüzde 3,7, Almanya’da ise yüzde 13,2 gerileme yaşandığını ifade etti. Bu artışta yüksek teknolojili üretimin yüzde 87,5, orta-yüksek teknolojili üretimin ise yüzde 47,9 büyümesinin etkili olduğunu kaydetti.
İmalat sanayisine yönelik finansman programları hakkında da bilgi veren Kacır, 250 milyar liralık kredi imkânı kapsamında altı ay ana para ödemesiz ve 36 ay vadeli finansman sağlandığını söyledi. İstihdamını koruyan işletmelere 12 puanlık finansman desteği sunulduğunu belirten Kacır, Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi Programı’nın hacminin 500 milyar liradan 750 milyar liraya çıkarıldığını açıkladı. Program kapsamında bugüne kadar toplam yatırım büyüklüğü 531 milyar lirayı aşan 85 projenin desteklendiğini, yeni finansman penceresiyle de 58 proje için 58 milyar liralık yatırım büyüklüğüne sahip öncelikli finansman belgesi düzenlendiğini bildirdi.
KOSGEB desteklerine de değinen Kacır, 2002 öncesinde 4 bin 71 işletmeye bugünkü değerlerle 2,1 milyar lira destek verildiğini, sonraki dönemde ise 1 milyon 400 bin işletmeye 362 milyar liralık destek sağlandığını aktardı. Ayrıca 592 milyar lira uygun koşullu kredi finansmanı sunulduğunu belirten Kacır, yalnızca son bir yılda 52 bin 47 KOBİ’nin desteklerden yararlandığını söyledi.
ASELSAN’ın geliştirdiği kalp-akciğer cihazının sağlık alanındaki ileri teknoloji çalışmalarına örnek olduğunu belirten Kacır, söz konusu cihazı dünyada yalnızca üç ülkenin üretebildiğini ifade etti. Savunma sanayisinde geliştirilen teknolojilerin sağlık, enerji ve ulaştırma gibi alanlara da taşındığını kaydeden Kacır, bu çalışmaların millî teknoloji hamlesine katkı sunduğunu söyledi.
TOGG’un kendi segmentinde bu yıl yüzde 31 pazar payıyla en çok satan otomobil olduğunu belirten Kacır, şirketin teslimatlarının 2023’te 19 bin 600, 2024’te 30 bin, 2025’te ise 39 bin seviyesinde gerçekleştiğini aktardı. Bu yıl yaklaşık 60 bin teslimat hedeflendiğini, gelecek yıl yeni bir modelin piyasaya sunulacağını ve kapasitenin 100 bin adede yaklaştırılacağını ifade etti. Kacır, TOGG’un maliyet azaltıcı adımlar ve batarya teknolojilerindeki gelişmelerle kârlılık seviyesine ilerlediğini söyledi.
Türkiye’de faaliyet gösteren diğer otomotiv markalarının yatırımlarının da önemsendiğini belirten Kacır, TOFAŞ, Hyundai, Ford ve OYAK Renault’un teşvikler kapsamında toplam 157 milyar liranın üzerinde yatırım gerçekleştirdiğini aktardı. Toyota’nın ilave yatırımlarıyla bu tutarın 200 milyar lirayı aşmasının beklendiğini kaydetti.
BYD yatırım anlaşması için mevzuat vurgusu
Mehmet Fatih Kacır, muhalefet milletvekillerinin BYD’ye vergi kolaylığı sağlandığı yönündeki iddialarını reddetti. BYD yatırım anlaşmasının tamamen mevzuata uygun biçimde yapıldığını belirten Kacır, yatırım teşviklerinde şirketlerin yerine getirmesi gereken yükümlülüklerin açık olduğunu söyledi. Yatırımcının sorumluluklarını yerine getirmemesi halinde kullanılan teşviklerin geri alınacağını ifade eden Kacır, bu yatırım için gerekli teminatların Bakanlık tarafından alındığını bildirdi.
Türkiye’nin farklı ülkelerden otomotiv yatırımı çekme çalışmalarını sürdüreceğini belirten Kacır, BYD yatırımıyla ilgili anlaşmanın yürürlükte olduğunu ve yatırımın hayata geçirilmesini beklediklerini söyledi. Görüşmelerin ardından Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile bağlı kuruluşların bütçe, kesin hesap ve Sayıştay raporları komisyonda yapılan oylamayla kabul edildi.









